ການສຶກສາໂດຍນັກຄົ້ນຄວ້າໃນປະເທດຮັງກາຣີ ພົບວ່າໝາທີ່ປະສົບກັບອາລົມທາງລົບກ່ອນນອນເຊັ່ນ: ຖືກດ່າ ຫຼື ຖືກເມີນເສີຍມັກຈະມີອາການນອນຫຼັບທີ່ບໍ່ສະຫງົບ ແລະ ບໍ່ເລິກ ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ໃຊ້ເຄື່ອງຕິດຕາມ EEG (ການວັດແທກຄື້ນສະໝອງແບບບໍ່ລ່ວງລໍ້າ) ສັງເກດເຫັນວ່າ ໝາເຫຼົ່ານີ້ໃຊ້ເວລາໃນການນອນຫຼັບທີ່ເລິກ ແລະ ຟື້ນຟູພະລັງງານໜ້ອຍລົງ ຫຼັງຈາກພົບກັບເຫດການທີ່ເຄັ່ງຕຶງ.

ພຶດຕິກຳນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ໝາສາມາດປະສົບກັບອາລົມຕ່າງໆເຊັ່ນ: ຄວາມວິຕົກກັງວົນ (anxiety) ແລະ ຄວາມເສົ້າ (sadness) ເຊິ່ງສາມາດລົບກວນການພັກຜ່ອນຂອງພວກມັນໄດ້ ຄືກັບຄວາມຄຽດທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບຄົນເຮົາ.

ຜົນການຄົ້ນພົບນີ້ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການດູແລດ້ານອາລົມ ແລະ ປະຕິສຳພັນທາງບວກ ເຊິ່ງເປັນການເຕືອນໃຫ້ພວກເຮົາຮູ້ວ່າສະພາບແວດລ້ອມທີ່ສະຫງົບ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກຈະຊ່ວຍໃຫ້ໝານອນຫຼັບດີຂຶ້ນ ແລະ ຮູ້ສຶກປອດໄພຫຼາຍຂຶ້ນ.

ທີ່ມາ: Fact Point

14 ຕຸລາ 2025: ປະຊາຄົມມາດຕະຖານສາກົນຈະໄດ້ຮ່ວມກັນສະເຫຼີມສະຫຼອງ ວັນມາດຕະຖານໂລກ (World Standards Day) ເພື່ອເປັນການຍົກຍ້ອງ ແລະ ໃຫ້ກຽດແກ່ຄວາມພະຍາຍາມຮ່ວມມືຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານຫຼາຍພັນຄົນ ທີ່ສ້າງຂໍ້ຕົກລົງດ້ານເຕັກນິກແບບສະໝັກໃຈ ເຊິ່ງກາຍເປັນມາດຕະຖານສາກົນທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ໂລກມີຄວາມປອດໄພ, ມີຄຸນນະພາບ, ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັນ.

ສຳລັບປີ 2025 ນີ້, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນເພື່ອການມາດຕະຖານ (ISO), ຄະນະກຳມາທິການໄຟຟ້າເຕັກນິກສາກົນ (IEC), ແລະ ສະຫະພັນໂທລະຄົມມະນາຄົມສາກົນ (ITU) ໄດ້ກຳນົດຫົວຂໍ້ຫຼັກຂອງການສະເຫຼີມສະຫຼອງ ຄື: “ວິໄສທັດຮ່ວມກັນເພື່ອໂລກທີ່ດີກວ່າ: ສຸມໃສ່ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ (SDG) ທີ 17 – ການສ້າງຄູ່ຮ່ວມມືເພື່ອເປົ້າໝາຍ”.

ຫົວຂໍ້ດັ່ງກ່າວໄດ້ເນັ້ນເຖິງບົດບາດສຳຄັນຂອງມາດຕະຖານສາກົນໃນການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ການຮ່ວມມືທົ່ວໂລກ ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງສະຫະປະຊາຊາດທັງ 17 ເປົ້າໝາຍ.

ມາດຕະຖານສະໜອງພາສາ​ ແລະ​ ຂອບເຂດວຽກງານຮ່ວມກັນທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ພາກສ່ວນຕ່າງໆ​ ເຊັ່ນ: ລັດຖະບານ, ອຸດສາຫະກຳ, ອົງການບໍ່ຫວັງຜົນກຳໄລ, ແລະ ສະຖາບັນການສຶກສາ ສາມາດເຮັດວຽກຮ່ວມກັນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ​ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາທ້າທາຍຕ່າງໆຂອງໂລກ.

ໂດຍການກຳນົດມາດຕະຖານທີ່ສອດຄ່ອງກັນສຳລັບຄຸນນະພາບ, ຄວາມປອດໄພ ແລະ ການໃຊ້ງານຮ່ວມກັນໄດ້, ມາດຕະຖານຈະຊ່ວຍສ້າງຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນການຄ້າ ແລະການຮ່ວມມືລະຫວ່າງປະເທດ.

ມາດຕະຖານເປັນເຄື່ອງມືທີ່ມີພະລັງໃນການນຳເອົາວິທີການແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ໄດ້ຮັບການພິສູດແລ້ວ ແລະ ວິທີການປະຕິບັດທີ່ດີທີ່ສຸດໄປໃຊ້ໃນລະບົບ​ ແລະ​ ຜະລິດຕະພັນຕ່າງໆ ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍໃຫ້ການບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງມີຄວາມໄວຂຶ້ນ.

ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີການເນັ້ນໜັກເຖິງຫົວຂໍ້ຍ່ອຍໃນພາກພື້ນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: “ມາດຕະຖານເພື່ອສາທາລະນະສຸກ​ ແລະ​ ຄວາມປອດໄພ” ເພື່ອເນັ້ນໃຫ້ເຫັນວ່າ ມາດຕະຖານໄດ້ປົກປ້ອງເກືອບທຸກດ້ານຂອງຊີວິດປະຈຳວັນຂອງເຮົາ, ຕັ້ງແຕ່ນໍ້າດື່ມ, ອາຄານທີ່ຢູ່ອາໄສ, ຈົນເຖິງເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເຮົາໃຊ້.

ວັນມາດຕະຖານໂລກ 2025 ນີ້ ຈຶ່ງເປັນການຢືນຢັນເຖິງຫຼັກການທີ່ວ່າ: ດ້ວຍການຮ່ວມມືແລະ​ ມາດຕະຖານສາກົນ, ພວກເຮົາມີພະລັງຫຼາຍກວ່າເກົ່າໃນການສ້າງອະນາຄົດທີ່ຍືນຍົງ, ຍຸຕິທຳ, ແລະ ດີກວ່າເກົ່າສຳລັບທຸກຄົນ.

ໃນໝູ່ບ້ານນ້ອຍໆທົ່ວປະເທດນອກແວມີ “ທຳນຽມທີ່ອົບອຸ່ນໃຈ” ເຊິ່ງສະທ້ອນເຖິງຈິດວິນຍານແຫ່ງຄວາມເອື້ອເຟື້ອ ແລະ ນໍ້າໃຈຕໍ່ກັນ. ເມື່ອຮອດລະດູການທີ່ຕົ້ນໝາກແອັບເປິ້ນອອກໝາກດົກເກີນກວ່າທີ່ຄອບຄົວຈະກິນໝົດ ຊາວບ້ານຈະນຳໝາກແອັບເປິ້ນສ່ວນເກີນໄປແຄວ້ນໄວ້ເທິງຮົ້ວໜ້າບ້ານເພື່ອໃຫ້ໃຜກໍຕາມທີ່ຍ່າງຜ່ານໄປມາສາມາດເອົາໄປກິນໄດ້ຟຣີ.

ໝາກແອັບເປິ້ນສີສົດຢູ່ເທິງຮົ້ວໄມ້ຄືເຄື່ອງປະດັບລະດູເກັບກ່ຽວເປັນການແບ່ງປັນນ້ອຍໆ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອົບອຸ່ນ ແລະ ຄວາມປາດຖະໜາດີ ເຊິ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ສະຫຼອງ “ລະດູການແຫ່ງຄວາມອຸດົມສົມບູນ” ແຕ່ຍັງເປັນການເຕືອນໃຫ້ທຸກຄົນລະນຶກວ່າ: “ບາງຄັ້ງ ຄວາມອົບອຸ່ນຂອງມະນຸດ…ເກີດຈາກນໍ້າໃຈນ້ອຍໆ ທີ່ເຮັດດ້ວຍຫົວໃຈແທ້ໆ.”

ທີ່ມາ: Digital kashmir

13 ຕຸລາ ວັນຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດແຫ່ງຊາດ, ວັນຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດອາຊຽນ ແລະ ວັນຫຼຸດຜ່ອນໄພພິບັດສາກົນ (National Disaster Management Day, ASEAN Day for Disaster Management, International Day for Disaster Risk Reduction).

ປະເທດລາວ​ ເປັນປະໜຶ່ງທີ່ປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງຫຼາຍຢ່າງ​ ໃນແຕ່ລະປີ ເຊັ່ນ: ນ້ຳຖ້ວມ, ພາຍຸ, ໄພແຫ້ງແລ້ງ, ແຜ່ນດິນໄຫວ, ດິນເຈື່ອນ, ໄພພິບັດເຫຼົ່ານີ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່, ເສດຖະກິດ, ແລະ ການພັດທະນາຂອງ​ ສປປ ລາວ.​

ລັດຖະບານ ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ກັບວຽກງານຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດ ຄຽງຄູ່ກັບວຽກງານອື່ນໆ ຢ່າງແຂງແຮງ ເນື່ອງຈາກເປັນວຽກງານໜຶ່ງທີ່ນອນຢູ່ໃນແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງລັດຖະບານທີ່ກໍານົດນະໂຍບາຍຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານມະນຸດສະທໍາຕໍ່ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ແລະ ຜູ້ປະສົບເຄາະຮ້າຍຈາກໄພພິບັດ, ຍາດແຍ່ງເອົາການຊ່ວຍເຫຼືອ ຈາກພາກສ່ວນຕ່າງໆ ໃນສັງຄົມ​ ສະໝັກໃຈເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມໃນວຽກງານຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດ​ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍຈາກໄພທໍາມະຊາດໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງເໝາະສົມ ແລະ​ ສາມາດກັບມາດໍາລົງຊີວິດຢ່າງເປັນປົກກະຕິ.

ດ້ານສະມັດຊາແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ກໍໄດ້ກຳນົດໃຫ້ວັນທີ 13 ຕຸລາ ຂອງທຸກໆປີ​ ເປັນວັນຫຼຸດຜ່ອນໄພພິບັດທຳມະຊາດໂລກ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປະກາດແຫ່ງການຫຼຸດຄວາມສູນເສຍທາງທຳມະຊາດໃນລະດັບນາໆຊາດ.

ໂດຍມີເປົ້າໝາຍຄືການສ້າງຄວາມຮັບຮູ້ ຄວາມສຳຄັນຂອງການຫຼຸດໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດ​ ຄືກັນກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ໂດຍມີເປົ້າໝາຍເພື່ອຈະຫຼຸດການສູນເສຍໃນດ້ານມະນຸດ ສັງຄົມ ເສດຖະກິດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄປກັບອັນຕະລາຍທາງທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.

ການຄົ້ນຄວ້າໃໝ່ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ການກິນໄຂ່​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ ໜຶ່​ງໜ່ວຍຕໍ່ອາທິດ ແມ່ນມີປະສິດທິພາບໃນການປົກປ້ອງສະໝອງຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ ຈາກພະຍາດ Alzheimer.

ອີງຕາມການສຶກສາທີ່ດຳເນີນການໂດຍນັກຄົ້ນຄວ້າຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລ Tufts ທີ່ສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ແລະ ຈັດພິມໃນວາລະສານ The Journal of Nutrition, ໄດ້ພົບວ່າ: ການຄົ້ນຄວ້ານີ້ໄດ້ຕິດຕາມຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ ທົດລອງ​ ຫຼາຍກວ່າ 1,000 ຄົນ ທີ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄງການ Rush Memory and Aging Project ໃນນະຄອນ Chicago ເປັນເວລາສະເລ່ຍປະມານ 6-7 ປີ.

ນັກຄົ້ນຄວ້າເຊື່ອວ່າປັດໄຈຫຼັກຂອງຜົນປະໂຫຍດນີ້ແມ່ນມາຈາກສານອາຫານສຳຄັນທີ່ມີຊື່ວ່າ ໂຄລີນ (Choline), ເຊິ່ງພົບໄດ້ຫຼາຍໃນໄຂ່ແດງ. ໂຄລີນ​ ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຮັກສາສຸຂະພາບຂອງສະໝອງ ແລະ ການສ້າງສານສື່ປະສາດທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການຮຽນຮູ້ ແລະ ຄວາມຈຳ. ການວິເຄາະໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າໂຄລີນ​ ເປັນປັດໄຈທີ່ຊ່ວຍຫຼຸດຄວາມສ່ຽງຂອງພະຍາດ Alzheimer ໄດ້ເຖິງປະມານ 39%.

ນອກຈາກໂຄລີນແລ້ວ, ໄຂ່ຍັງມີສານອາຫານອື່ນໆທີ່ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ສະໝອງ​ ເຊັ່ນ: ກົດໄຂມັນໂອເມກ້າ-3 (Omega-3 fatty acids) ແລະ ລູເຕອິນ (lutein).

ເຖິງແມ່ນວ່າການສຶກສານີ້ເປັນພຽງການສັງເກດການ (ບໍ່ໄດ້ຢືນຢັນວ່າເປັນສາເຫດ​ ແລະ​ ໄດ້ຮັບຜົນໂດຍກົງ​ 100%), ແຕ່ຜົນການຄົ້ນຄວ້າໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ​ ການປ່ຽນແປງພຶດຕິກຳດ້ານການກິນອາຫານພຽງເລັກນ້ອຍ ເຊັ່ນ: ການກິນໄຂ່ຢ່າງໜ້ອຍ 1 ໜ່ວຍຕໍ່ອາທິດ ອາດເປັນບາດກ້າວທີ່ສຳຄັນໃນການຮັກສາສຸຂະພາບສະໝອງໃນໄລຍະຍາວໄດ້ ສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ.

ທີ່ມາ: 5 Unknown Facts