ເພື່ອສະກັດການແຜ່ລະບາດ, ວັນທີ 5 ຕຸລາ 2026 ຫ້ອງການກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມເມືອງຈຳປາສັກ ໄດ້ອອກແຈ້ງການ ໃຫ້ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເພີ່ມລະດັບການກວດກາ ແລະ ວາງມາດຕະການຄວບຄຸມພະຍາດຢ່າງເຄັ່ງຄັດ.
ພະຍາດທີ່ກະທົບສັດກີບຄູ່
ພະຍາດປາກເປື່ອຍລົງເລັບ ຫຼື FMD ເປັນພະຍາດຕິດຕໍ່ໃນສັດກີບຄູ່ ເຊັ່ນ ງົວ, ຄວາຍ, ໝູ, ແບ້ ແລະ ສັດຊະນິດອື່ນໆ. ຈຸດທີ່ສັງເກດໄດ້ງ່າຍຄື ການເກີດຕຸ່ມພອງ ຫຼື ບາດແຜບໍລິເວນປາກ, ລີ້ນ, ຕີນ, ກີບ ແລະ ເຕົ້ານົມ.
ເມື່ອສັດເຈັບປາກ ຫຼື ເຈັບຕີນ ອາດກິນອາຫານ ແລະ ດື່ມນ້ຳໄດ້ລຳບາກ, ເຄື່ອນໄຫວບໍ່ສະດວກ. ສັດທີ່ລອດຈາກພະຍາດອາດມີສະພາບອ່ອນແອ ແລະ ການຜະລິດອາດຫຼຸດລົງ.
ອາການທີ່ຄວນເຝົ້າສັງເກດ
ສັດທີ່ຕິດພະຍາດອາດມີໄຂ້ສູງປະມານ 40–41 ອົງສາເຊ ໃນຊ່ວງ 1–2 ມື້ທຳອິດ ກ່ອນຈະປາກົດອາການອື່ນໆ.
ອາການສຳຄັນອາດປະກອບມີ:
– ນ້ຳລາຍໄຫຼຫຼາຍ ຫຼື ມີຟອງສີຂາວອອກຈາກປາກ
– ມີຕຸ່ມພອງບໍລິເວນຮິມປາກ, ເຫງືອກ, ລີ້ນ ແລະ ແນວແຂ້ວ
– ມີຕຸ່ມ ຫຼື ບາດແຜຕາມຂອບກີບ ແລະ ຜິວໜັງລະຫວ່າງກີບ
– ສັດບາງໂຕອາດມີຮອຍພອງບໍລິເວນເຕົ້ານົມ ຫຼື ຫົວນົມ
– ໝູອາດສະແດງອາການຮຸນແຮງກວ່າ ໃນຂະນະທີ່ແບ້ ແລະ ແກະບາງຄັ້ງອາດສະແດງອາການບໍ່ຊັດ
– ບາດແຜອາດຕິດເຊື້ອຊ້ຳ ເຮັດໃຫ້ກີບຕີນເສຍຫາຍ ແລະ ສັດຍ່າງລຳບາກ
ການແຜ່ກະຈາຍເກີດຂຶ້ນໄດ້ຫຼາຍທາງ
FMD ສາມາດແຜ່ຈາກສັດປ່ວຍໄປຫາສັດອື່ນຜ່ານນ້ຳລາຍ, ສິ່ງຂັບຖ່າຍ, ນ້ຳນົມ, ຂອງເຫຼວຈາກບາດແຜ ແລະ ການຫາຍໃຈ. ການນຳສັດ ຫຼື ອຸປະກອນທີ່ປົນເປື້ອນໄປສຳຜັດສັດອື່ນ ກໍອາດເປັນທາງໃຫ້ເຊື້ອກະຈາຍຕໍ່.
ໄລຍະຟັກໂຕຂອງເຊື້ອອາດຢູ່ປະມານ 2–7 ມື້ ແລະ ເຊື້ອອາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍຜ່ານລະບົບຫາຍໃຈ, ການກິນ ຫຼື ບາດແຜ.
ມາດຕະການສຳຄັນ: ຢຸດການເຄື່ອນຍ້າຍ
ເມື່ອພົບສັດຕ້ອງສົງໄສ ຫຼື ປ່ວຍ ຄວນແຍກອອກຈາກຝູງທັນທີ ແລະ ຫຼຸດການເຄື່ອນຍ້າຍສັດລົງໃຫ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ໃນເຂດທີ່ພະຍາດກຳລັງລະບາດ ບໍ່ຄວນນຳງົວ, ຄວາຍ, ແບ້ ຫຼື ຜະລິດຕະພັນສັດອອກນອກພື້ນທີ່ ຈົນກວ່າສະຖານະການຈະກັບຄືນສູ່ປົກກະຕິ.
ຕາມມາດຕະການທີ່ແຈ້ງໄວ້, ການຍົກເລີກເຂດລະບາດຈະພິຈາລະນາຫຼັງຈາກສັດປ່ວຍໂຕສຸດທ້າຍຫາຍດີແລ້ວ 30 ມື້, ມີຜົນກວດຢືນຢັນວ່າບໍ່ພົບເຊື້ອ ແລະ ມີການປະກາດຍົກເລີກຈາກທາງການ.
ຄວບຄຸມຈຸດສ່ຽງ ແລະ ການກຳຈັດຊາກສັດ
ພື້ນທີ່ລ້ຽງສັດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຈຸດທີ່ສັດປ່ວຍເຄີຍຢູ່ ຄວນໄດ້ຮັບການລ້າງ ແລະ ຂ້າເຊື້ອຢ່າງເໝາະສົມ.
ສຳລັບສັດທີ່ຕາຍ ບໍ່ຄວນນຳໄປຂາຍ ຫຼື ນຳຊາກໄປປະກອບອາຫານ. ການຖິ້ມຊາກສັດລົງແມ່ນ້ຳ ຫຼື ຫ້ວຍລຳທານກໍບໍ່ຄວນເຮັດ. ຄວນກຳຈັດຕາມວິທີທີ່ໜ່ວຍງານສັດຕະວະແພດ ຫຼື ທາງການກຳນົດ ເຊັ່ນ ການເຜົາ ຫຼື ຝັງໃຫ້ເລິກ ພ້ອມດຳເນີນການຕາມຫຼັກສຸຂາພິບານ.
ການດູແລສັດປ່ວຍ
ສຳລັບສັດທີ່ພົບອາການ ຄວນແຍກອອກຈາກຝູງ, ໃຫ້ອາຫານອ່ອນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ດູແລບາດແຜຢ່າງຖືກວິທີ. ການໃຊ້ຢາ ຫຼື ສານຂ້າເຊື້ອຄວນໃຫ້ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສັດຕະວະແພດແນະນຳ, ໂດຍສະເພາະການໃຫ້ຢາຕ້ານເຊື້ອ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ກຳຈັດໄວຣັສ FMD ໂດຍກົງ ແຕ່ອາດນຳໃຊ້ເມື່ອມີການຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍຊ້ຳ.
ສຳຄັນທີ່ສຸດຄື ຢ່າຄິດວ່າສັດທີ່ຍັງເບິ່ງປົກກະຕິຈະປອດໄພ 100% ເພາະອາດຢູ່ໃນໄລຍະຟັກໂຕ. ການແຍກສັດ, ຢຸດການເຄື່ອນຍ້າຍ ແລະ ລາຍງານຕໍ່ໜ່ວຍງານທີ່ຮັບຜິດຊອບໂດຍໄວ ເປັນຂັ້ນຕອນສຳຄັນ.
ພະລັງຂອງການຮ່ວມມື
ສະຖານະການຄັ້ງນີ້ບໍ່ແມ່ນພຽງບັນຫາຂອງຜູ້ລ້ຽງສັດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງກ່ຽວພັນກັບການຄ້າສັດ, ໂຮງຂ້າສັດ, ຜູ້ຮັບຊື້-ຂາຍສັດ ແລະ ຊຸມຊົນໂດຍລວມ.
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ລ້ຽງສັດ, ຜູ້ຄ້າສັດ, ໂຮງຂ້າສັດ ແລະ ປະຊາຊົນໃນພື້ນທີ່ ຄວນຮ່ວມມືກັບໜ່ວຍງານກະສິກຳ ແລະ ສັດຕະວະແພດຢ່າງເຕັມທີ່ ເພື່ອຈຳກັດການລະບາດ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຕໍ່ຝູງສັດ ແລະ ອາຊີບຂອງປະຊາຊົນ.
ຂໍ້ມູນ: ຂ່າວສານກະສິກຳ ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ
