ໃນຍຸກທີ່ທຸກຢ່າງໝູນວຽນໄປຢ່າງຮີບຮ້ອນ ຫຼາຍຄົນອາດຈະເຄີຍພົບກັບພາວະ “ໝົດໄຟ” (Burnout) ທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກອິດເມື່ອຍ, ທໍ້ແທ້ ແລະ ບໍ່ມີກະຈິດກະໃຈໃນການດຳເນີນຊີວິດ. ຫຼາຍຄົນເລືອກທີ່ຈະແກ້ບັນຫາດ້ວຍການ “ໄຖຟີດ” ເບິ່ງວິດີໂອສັ້ນໃນໂລກອອນລາຍ ເພາະຄິດວ່າມັນຄືການຜ່ອນຄາຍ, ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ນັກຈິດຕະວິທະຍາເຕືອນວ່າ ນັ້ນອາດຈະເປັນການ “ເຕີມສານເຄມີແຫ່ງຄວາມສຸກແບບຊົ່ວຄາວ” ທີ່ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ສະໝອງອິດເມື່ອຍກວ່າເກົ່າ.
ແລ້ວເຮົາຈະມີວິທີເຕີມໄຟໃຫ້ຕົວເອງແບບຍືນຍົງ ແລະ ມີປະສິດທິພາບແທ້ໆ ໄດ້ແນວໃດ? ມື້ນີ້ເຮົາມີ 3 ເຄັດລັບດີໆ ທີ່ໄດ້ຮັບການພິສູດທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ຈິດຕະວິທະຍາມາຝາກກັນ:
1. ຝຶກການພັກຜ່ອນແບບຕື່ນຕົວ
ນັກຈິດຕະວິທະຍາພົບວ່າ ການນອນຊື່ໆ ຫຼື ການເບິ່ງໜ້າຈໍໂທລະສັບ ບໍ່ແມ່ນການພັກຜ່ອນທີ່ດີທີ່ສຸດສຳລັບສະໝອງທີ່ໝົດໄຟ. ແຕ່ການເຮັດກິດຈະກຳທີ່ໃຊ້ສະມາທິແບບເບົາບາງ ຫຼື Active Recovery ເຊັ່ນ: ການຍ່າງຊົມທຳມະຊາດ, ການແຕ້ມຮູບ, ຫຼື ການເຮັດອາຫານ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສະໝອງໄດ້ຫຼັ່ງສານສື່ປະສາດ ແລະ ຟື້ນຟູລະບົບຄວາມຄິດໄດ້ດີກວ່າ.
2. ບຳບັດດ້ວຍທຳມະຊາດ ແລະ “Blue Mind”
ວິທະຍາສາດທາງສະໝອງຢືນຢັນວ່າ ການພາຕົວເອງໄປຢູ່ໃກ້ຊິດກັບທຳມະຊາດ ໂດຍສະເພາະ “ພື້ນທີ່ສີຟ້າ” (Blue Spaces) ເຊັ່ນ: ຫ້ວຍນ້ຳ, ລຳທານ, ແມ່ານ້ຳ ຫຼື ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຂອງປ່າໄມ້ ຈະຊ່ວຍຫຼຸດລະດັບຮໍໂມນຄວາມເຄັ່ງຄຽດ (Cortisol) ລົງຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ. ສຽງນ້ຳໄຫຼ ແລະ ສຽງທຳມະຊາດ ຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ສະໝອງເຂົ້າສູ່ພາວະຜ່ອນຄາຍ ແລະ ເພີ່ມພະລັງບວກໃຫ້ກັບຈິດໃຈ.
3. ຕັ້ງເປົ້າໝາຍຂະໜາດນ້ອຍ
ເວລາທີ່ເຮົາໝົດໄຟ, ວຽກງານ ຫຼື ພາລະໜ້າທີ່ອັນໃຫຍ່ໂຕຈະກາຍເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າຢ້ານກົວ. ນັກຈິດຕະວິທະຍາແນະນຳໃຫ້ເຮັດເປົ້າໝາຍໃນແຕ່ລະວັນໃຫ້ມີຂະໜາດນ້ອຍທີ່ສຸດ ເຊັ່ນ: “ມື້ນີ້ຈະອ່ານໜັງສືໃຫ້ໄດ້ 2 ໜ້າ” ຫຼື “ຈະຈັດໂຕະເຮັດວຽກໃຫ້ສະອາດ”. ເມື່ອເຮົາເຮັດສິ່ງນ້ອຍໆ ເຫຼົ່ານີ້ສຳເລັດ ສະໝອງຈະຫຼັ່ງສານ ໂດປາມີນ (Dopamine) ເຊິ່ງເປັນສານແຫ່ງຄວາມສຳເລັດ ເຮັດໃຫ້ເຮົາມີກຳລັງໃຈ ແລະ ມີໄຟທີ່ຈະກ້າວຕໍ່ໄປໃນມື້ໃໝ່.
ສະຫຼຸບ: ການເຕີມໄຟທີ່ແທ້ຈິງ ບໍ່ແມ່ນການຫຼົບໜີຈາກຄວາມຈິງໄປສູ່ໂລກສະເໝືອນຈິງ, ແຕ່ຄືການກັບມາເບິ່ງແຍງກາຍ ແລະ ໃຈຂອງຕົວເອງໃນໂລກແຫ່ງຄວາມເປັນຈິງ ຢ່າງມີສະຕິ ແລະ ເຂົ້າໃຈກົນໄກຂອງສະໝອງ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງ:
• American Psychological Association (APA)
• Harvard Health Publishing
• The “Blue Mind” Theory
