ເມື່ອກ່ອນ “ໂລກໝາກໄຂ່ຫຼັງ” ອາດຖືກເບິ່ງວ່າເປັນເລື່ອງຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ ແຕ່ປັດຈຸບັນສະຖິຕິໜ້າຕົກໃຈພົບວ່າ: ໄວໜຸ່ມ ແລະ ຄົນໄວເຮັດວຽກ ກໍາລັງກາຍເປັນກຸ່ມສ່ຽງໃໝ່ທີ່ຕ້ອງເຂົ້າຮັບການຟອກໝາກໄຂ່ຫຼັງຫຼາຍຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນແນວນັ້ນ? ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ຊ່ຽວຊານດ້ານໝາກໄຂ່ຫຼັງໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນສາເຫດຫຼັກດັ່ງນີ້:
1. ວັດທະນະທຳ “ອາຫານເລັ່ງດ່ວນ”
ອາຫານທີ່ມີໂຊດຽມສູງ, ລົດຊາດຈັດ (ເຄັມ, ຫວານ, ເຜັດ), ແລະ ອາຫານແຊ່ແຂງ ກາຍເປັນອາຫານຫຼັກຂອງໄວໜຸ່ມ.
ຜົນກະທົບ: ໂຊດຽມທີ່ຫຼາຍເກີນໄປເຮັດໃຫ້ຄວາມດັນເລືອດສູງ ແລະ ໝາກໄຂ່ຫຼັງຕ້ອງເຮັດວຽກໜັກເພື່ອຂັບຂອງເສຍອອກຕະຫຼອດ 24 ຊົ່ວໂມງ.
2. ຕິດ “ເຄື່ອງດື່ມລົດຫວານ” ແທນນ້ຳລ້າ
ຊານົມໄຂ່ມຸກ, ເຄື່ອງດື່ມຊູກຳລັງ, ແລະ ນ້ຳອັດລົມ ທີ່ມີປະລິມານນ້ຳຕານຟຣຸກໂຕສ (Fructose) ສູງ.
ຜົນກະທົບ: ນ້ຳຕານທີ່ຫຼາຍເກີນໄປນຳໄປສູ່ພະຍາດອ້ວນ ແລະ ພະຍາດເບົາຫວານ ເຊິ່ງເປັນ “ສາເຫດອັນດັບ 1” ທີ່ເຮັດໃຫ້ໝາກໄຂ່ຫຼັງເສື່ອມສະພາບຈົນຕ້ອງຟອກເລືອດ.
3. ການກິນຢາຊະຊາຍ ແລະ ອາຫານເສີມທີ່ບໍ່ມີມາດຕະຖານ
ໄວໜຸ່ມຫຼາຍຄົນນິຍົມຊື້ຢາແກ້ປວດກຸ່ມ NSAIDs ກິນເອງເປັນປະຈຳ ຫຼື ໃຊ້ຢາຫຼຸດຄວາມອ້ວນ ແລະ ອາຫານເສີມທີ່ບໍ່ຜ່ານການຢັ້ງຢືນ.
ຜົນກະທົບ: ສານເຄມີເຫຼົ່ານີ້ຕົກຄ້າງ ແລະ ທຳລາຍເນື້ອເຍື່ອໝາກໄຂ່ຫຼັງໂດຍກົງໂດຍທີ່ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົວ.
4. ພຶດຕິກຳ “ເມື່ອຍ” ແລະ ພັກຜ່ອນໜ້ອຍ
ການນັ່ງເຮັດວຽກ ຫຼື ຫຼິ້ນເກມເປັນເວລາດົນ ບໍ່ຄ່ອຍອອກກຳລັງກາຍ ແລະ ການນອນເດິກ.
ຜົນກະທົບ: ເຮັດໃຫ້ລະບົບການເຜົາຜານເຮັດວຽກຜິດປົກກະຕິ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລະບົບໄຫຼວຽນເລືອດທີ່ໄປລ້ຽງໝາກໄຂ່ຫຼັງ.
ວິທີປ້ອງກັນ “ໝາກໄຂ່ຫຼັງ” ໃຫ້ຢູ່ກັບພວກເຮົາໄປດົນໆ
1. ດື່ມນ້ຳລ້າໃຫ້ພຽງພໍ: ນ້ຳຄືຕົວຊ່ວຍທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການລ້າງສານພິດ.
2. ຫຼຸດເຄັມ-ຫຼຸດຫວານ: ຝຶກກິນລົດຊາດທຳມະຊາດ ບໍ່ປຸງແຕ່ງຫຼາຍ.
3. ກວດສຸຂະພາບປະຈຳປີ: ການກວດເລືອດ ແລະ ຍ່ຽວ ສາມາດບອກໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນຂອງໂລກໝາກໄຂ່ຫຼັງໄດ້.
ສະຫຼຸບ:
ໝາກໄຂ່ຫຼັງບໍ່ມີສຽງຮ້ອງບອກວ່າ “ເມື່ອຍ” ແຕ່ມັນຈະຢຸດເຮັດວຽກເມື່ອມັນ “ບໍ່ໄຫວແລ້ວ”. ການປ່ຽນພຶດຕິກຳໃນມື້ນີ້ ຄືການຮັກສາຊີວິດໃນມື້ໜ້າ.
ທີ່ມາ: WHO, National Kidney Foundation (NKF), The Lancet (Medical Journal), International Society of Nephrology (ISN)
