ສະຖາບັນນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຊີວະພາບ, ກະຊວງກຳສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ເຜີຍແຜ່ບົດລາຍງານການຕິດຕາມກວດກາຄຸນນະພາບອາກາດ ປະຈຳວັນທີ 09 ມີນາ 2026 ພົບວ່າ: ສະພາບຝຸ່ນລະອອງຂະໜາດນ້ອຍ PM 2.5 ໃນບາງເຂດຂອງ ສປປ ລາວ ໄດ້ຍັບຂຶ້ນສູ່ລະດັບທີ່ຄວນເຝົ້າລະວັງ ໂດຍສະເພາະແຂວງຈຳປາສັກ ທີ່ດັດຊະນີຄຸນນະພາບອາກາດ (AQI) ພຸ່ງສູງເກີນ 100 ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນຮອບອາທິດ.
ຈາກການກວດວັດແທກທັງໝົດ 27 ຈຸດທົ່ວປະເທດ, ຜົນການວິເຄາະຂໍ້ມູນແບ່ງອອກເປັນ 3 ກຸ່ມຫຼັກດັ່ງນີ້:
• ເຂດເລີ່ມມີຜົນກະທົບຕໍ່ສຸຂະພາບ (ສີສົ້ມ): ແຂວງ ຈຳປາສັກ (ເມືອງບາຈຽງ) ພົບຄ່າ PM 2.5 ສູງສຸດຢູ່ທີ່ 52.0 µg/m³ ໂດຍມີຄ່າ AQI ຢູ່ທີ່ 103, ເຊິ່ງຖືວ່າຢູ່ໃນເກນທີ່ເລີ່ມເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ກຸ່ມສ່ຽງ.
• ເຂດລະດັບປານກາງ (ສີເຫຼືອງ): ມີ 5 ຈຸດທີ່ຄ່າຝຸ່ນຢູ່ລະຫວ່າງ 38-50 µg/m³ ປະກອບມີ: ເມືອງໄຊ (ອຸດົມໄຊ), ເມືອງບຸນໃຕ້ (ຜົ້ງສາລີ), ເມືອງອະນຸວົງ (ໄຊສົມບູນ), ນະຄອນປາກເຊ (ຈຳປາສັກ) ແລະ ເມືອງສາລະວັນ (ສາລະວັນ).
• ເຂດອາກາດດີ ຫາ ດີຫຼາຍ (ສີຂຽວ/ສີຟ້າ): ຫຼາຍພື້ນທີ່ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ວຽງຈັນ ແລະ ຊຽງຂວາງ ຍັງຄົງຮັກສາລະດັບອາກາດທີ່ດີໄດ້ ໂດຍມີຄ່າສະເລ່ຍຕ່ຳສຸດຢູ່ທີ່ 10.0 µg/m³ ຢູ່ເມືອງທຸລະຄົມ.
ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພຂອງພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນ, ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ມີຄຳແນະນຳໃນການປະຕິບັດຕົນດັ່ງນີ້:
• ສຳລັບກຸ່ມສ່ຽງ (ເດັກນ້ອຍ, ຜູ້ສູງອາຍຸ ແລະ ຜູມີໂລກປະຈຳຕົວ): ໃນເຂດສີສົ້ມ ແລະ ສີເຫຼືອງ ຄວນຫຼຸດຜ່ອນເວລາໃນການເຮັດກິດຈະກຳກາງແຈ້ງ. ຫາກມີອາການຜິດປົກກະຕິ ເຊັ່ນ: ໄອ, ຫາຍໃຈຍາກ ຫຼື ເຈັບຕາ ຄວນປຶກສາແພດທັນທີ.
• ການປ້ອງກັນສ່ວນບຸກຄົນ: ແນະນຳໃຫ້ປະຊາຊົນໃນເຂດທີ່ມີຄ່າຝຸ່ນສູງ ໃສ່ໜ້າກາກອະນາໄມທີ່ສາມາດປ້ອງກັນຝຸ່ນຂະໜາດນ້ອຍໄດ້ (ມາດຕະຖານ N95 ແມ່ນດີທີ່ສຸດ) ເວລາອອກນອກອາຄານ.
• ການຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມ: ຂໍຄວາມຮ່ວມມືມາຍັງພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນ ໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນການເຜົາຂີ້ເຫຍື້ອ ຫຼື ເຜົາປ່າໃນໄລຍະນີ້ ເພາະຈະເປັນການເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຂອງຝຸ່ນລະອອງໃນອາກາດໃຫ້ສູງຂຶ້ນຕື່ມ.
ວິທີຮັບມື ແລະ ປ້ອງກັນຕົວເອງ (Survival Guide)
ເມື່ອຄ່າຝຸ່ນເລີ່ມມີຜົນກະທົບ, ການປ້ອງກັນຕົວເອງແມ່ນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດ. ນີ້ແມ່ນ 5 ວິທີຮັບມືທີ່ທ່ານຕ້ອງເຮັດ:
• ໃສ່ໜ້າກາກທີ່ຖືກຕ້ອງ: ໜ້າກາກຜ້າທົ່ວໄປບໍ່ສາມາດກັນ PM 2.5 ໄດ້. ໃນເຂດສີສົ້ມ ແລະ ສີເຫຼືອງ ຄວນໃຊ້ໜ້າກາກມາດຕະຖານ N95 ຫຼື ໜ້າກາກອະນາໄມທີ່ຊ້ອນດ້ວຍທິດຊູ 2 ຊັ້ນ ເພື່ອປະສິດທິພາບໃນການຕອງຝຸ່ນ.
• ຫຼີກລ່ຽງກິດຈະກຳກາງແຈ້ງ: ງົດການອອກກຳລັງກາຍ ຫຼື ເຮັດວຽກໜັກກາງແຈ້ງໃນເຂດທີ່ມີຄ່າຝຸ່ນສູງ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍສູບດົມຝຸ່ນເຂົ້າປອດເລິກກວ່າປົກກະຕິ.
• ປິດປະຕູ-ປ່ອງຢ້ຽມໃຫ້ສະນິດ: ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຝຸ່ນລະອອງຈາກພາຍນອກພັດເຂົ້າມາພາຍໃນເຮືອນ ຫຼື ອາຄານ. ຫາກມີເຄື່ອງຟອກອາກາດ ຄວນເປີດໃຊ້ງານທັນທີ.
• ດື່ມນ້ຳສະອາດໃຫ້ຫຼາຍ: ນ້ຳຈະຊ່ວຍໃຫ້ລະບົບຕ່າງໆໃນຮ່າງກາຍເຮັດວຽກໄດ້ດີຂຶ້ນ ແລະ ຊ່ວຍຂັບລ້າງສານພິດບາງສ່ວນອອກຈາກຮ່າງກາຍ.
• ສັງເກດອາການຜິດປົກກະຕິ: ຫາກມີອາການໄອ, ຫາຍໃຈຝືດ, ເຈັບໜ້າເອິກ, ຕາແດງ ຫຼື ວິນຫົວ ຄວນຟ້າວພົບແພດທັນທີ ໂດຍສະເພາະເດັກນ້ອຍ, ຜູ້ສູງອາຍຸ ແລະ ຜູ້ທີ່ມີໂລກຫົວໃຈ ຫຼື ປອດ.
ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງຈະສືບຕໍ່ຕິດຕາມສະພາບອາກາດຢ່າງໃກ້ຊິດ ຍ້ອນວ່າປັດໄຈທາງດ້ານອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາ ເຊັ່ນ: ທິດທາງລົມ ແລະ ຄວາມກົດດັນອາກາດ ອາດສົ່ງຜົນໃຫ້ຄ່າຝຸ່ນມີການປ່ຽນແປງໄດ້ຕະຫຼອດເວລາ.
ປະຊາຊົນສາມາດຕິດຕາມລາຍງານຄຸນນະພາບອາກາດປະຈຳວັນໄດ້ຜ່ານທາງເວັບໄຊ ແລະ ເພຈເຟສບຸກທາງການຂອງກະຊວງກຳສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເພື່ອວາງແຜນການເດີນທາງ ແລະ ການເຮັດກິດຈະກຳໃຫ້ປອດໄພ.
ຂໍ້ມູນ: ສະຖາບັນນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຊີວະພາບ
