ໃນຍຸກປັດຈຸບັນທີ່ໂລກເປີດກວ້າງ ແລະ ເຊື່ອມໂຍງກັນຫຼາຍຂຶ້ນ “ຄຳເວົ້າ” ບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງແຕ່ການສື່ສານເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ມັນຄືແວ່ນແຍງທີ່ສະທ້ອນເຖິງລະດັບຄວາມຄິດ ແລະ ມາລະຍາດຂອງຜູ້ເວົ້າ. ບາງຄັ້ງ ເຮົາອາດຈະເວົ້າອອກໄປຍ້ອນຄວາມຊິນເຄີຍ ຫຼື ເຈດຕະນາດີ ແຕ່ຮູ້ ຫຼື ບໍ່ວ່າ ມັນອາດຈະກຳລັງລ່ວງລ້ຳຄວາມເປັນສ່ວນຕົວ ຫຼື ສ້າງຄວາມບໍ່ສະບາຍໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ຟັງໄດ້.
ມື້ນີ້ແອັດຈະພາໄປເປີດ 5 ຂໍ້ຫ້າມທາງມາລະຍາດສາກົນ ທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນເອົາມາເປັນຫົວຂໍ້ສົນທະນາ ຖ້າຢາກເປັນຜູ້ເວົ້າທີ່ມີສະເໜ່ ແລະ ເປັນມືອາຊີບໃນສັງຄົມ:
1. ການຖາມເລື່ອງ “ສະຖານະພາບ, ຄອບຄົວ ແລະ ການມີລູກ”
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນ: “ເມື່ອໃດຈະແຕ່ງງານ?”, “ຄືບໍ່ຟ້າວມີລູກ?”, “ເປັນຫຍັງຄືຍັງໂສດ?”
ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມ: ໃນລະດັບສາກົນ ເລື່ອງຄອບຄົວ ແລະ ການວາງແຜນຊີວິດຖືເປັນເລື່ອງສ່ວນຕົວຢ່າງຍິ່ງ. ການຕັ້ງຄຳຖາມເຫຼົ່ານີ້ອາດໄປສະກິດປົມຄວາມເຈັບປວດຂອງຜູ້ຟັງ ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ມີບັນຫາດ້ານສຸຂະພາບ (ພາວະມີລູກຍາກ) ຫຼື ຜູ້ທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງເພດ (LGBTQ+) ທີ່ອາດມີມຸມມອງຕໍ່ການສ້າງຄອບຄົວທີ່ແຕກຕ່າງອອກໄປ. ການບໍ່ທັກທາຍເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ ສະທ້ອນເຖິງການໃຫ້ກຽດທຸກວິຖີຊີວິດຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ.
2. ການຕັດສິນ “ຮູບຮ່າງ ແລະ ລັກສະນະພາຍນອກ”
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນ: “ຊ່ວງນີ້ຕຸ້ຍຂຶ້ນບໍ່?”, “ຄືຈ່ອຍແທ້, ກິນເຂົ້າແດ່ເດີ້”, “ດຳຂຶ້ນ ຫຼື ປ່ຽນແປງໄປຫຼາຍເນາະ”
ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມ: ບໍ່ວ່າຈະເປັນການທັກທາຍດ້ວຍຄວາມເປັນຫ່ວງ ຫຼື ການຢອກກໍຕາມ “ການສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ” ຮູບຮ່າງຂອງຄົນອື່ນ (ບໍ່ວ່າເພດໃດ) ຖືເປັນມາລະຍາດທີ່ບໍ່ສຸພາບຢ່າງຮຸນແຮງໃນລະດັບສາກົນ. ເພາະຮູບຮ່າງທີ່ປ່ຽນແປງໄປອາດເກີດຈາກອາການເຈັບປ່ວຍ, ຄວາມເຄັ່ງຕຶງ ຫຼື ປັດໄຈອື່ນໆ ທີ່ເຮົາບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້. ຄົນມີສະເໜ່ຈະເລືອກທັກທາຍດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ ຫຼື ຖາມໄຖ່ເຖິງຄວາມສຸກ ແລະ ສຸຂະພາບໂດຍລວມແທນ.
3. ການຕັດສິນ “ຄວາມສາມາດ ໂດຍອີງໃສ່ບົດບາດທາງເພດ”
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນ: “ວຽກນີ້ລະອຽດອ່ອນເກີນໄປສຳລັບຜູ້ຊາຍ”, “ເປັນຜູ້ຍິງຄືມາເຮັດວຽກສາຍລຸຍໆ ແບບນີ້?”
ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມ: ໂລກຍຸກໃໝ່ກ້າວຂ້າມຂໍ້ຈຳກັດດ້ານເພດໄປແລ້ວ ການໃຊ້ຄຳເວົ້າທີ່ຈຳກັດຄວາມສາມາດ ຫຼື ອາຊີບໂດຍເອົາ “ເພດ” ມາເປັນຕົວຕັດສິນ ຖືເປັນການສະແດງອອກເຖິງທັດສະນະຄະຕິທີ່ຫຼ້າຫຼັງ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມເປັນມືອາຊີບ. ທຸກໆ ເພດມີສັກກາຍະພາບໃນການເຮັດວຽກ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳໄດ້ຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ ການສົນທະນາທີ່ດີຄວນມຸ່ງເນັ້ນໃສ່ “ຜົນງານ ແລະ ຄວາມສາມາດ” ຂອງບຸກຄົນນັ້ນໆ ແທນ.
4. ການເຈາະເລິກເລື່ອງ “ລາຍໄດ້, ຊັບສິນ ແລະ ລາຄາຂອງເຄື່ອງໃຊ້”
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນ: “ເງິນເດືອນເທົ່າໃດ?”, “ຊື້ລົດຄັນນີ້ມາລາຄາເທົ່າໃດ?”, “ຄືບໍ່ຊື້ຍີ່ຫໍ້ດີໆ ມາໃຊ້?”
ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມ: ເລື່ອງເງິນຄຳ ແລະ ສະຖານະທາງການເງິນເປັນເລື່ອງທີ່ລະອຽດອ່ອນຫຼາຍ. ການຖາມເລື່ອງເງິນເດືອນ ຫຼື ມູນຄ່າຊັບສິນ ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງຮູ້ສຶກອຶດອັດ ແຕ່ຍັງອາດຖືກເບິ່ງວ່າເປັນການ “ປຽບທຽບ” ຫຼື “ແບ່ງຊັ້ນວັນນະ”. ມາລະຍາດສາກົນຈຶ່ງກໍານົດໃຫ້ຫຼີກເວັ້ນການສົນທະນາເລື່ອງຕົວເລກເງິນຄໍາໃນວົງສົນທະນາທົ່ວໄປຢ່າງເດັດຂາດ.
5. ການວິພາກວິຈານ “ຄວາມເຊື່ອ, ສາສະໜາ ແລະ ແນວຄິດສ່ວນບຸກຄົນ”
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນ: “ເປັນຫຍັງຄືເຊື່ອເລື່ອງແບບນີ້?”, “ລັດທິ/ສາສະໜານັ້ນເບິ່ງຄືບໍ່ຄ່ອຍມີເຫດຜົນເນາະ”
️ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມ: ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານວັດທະນະທຳ, ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ສາສະໜາ ຄືສະເໜ່ຂອງໂລກໃໝ່. ການເອົາບັນທັດຖານ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອສ່ວນຕົວຂອງຕົນເອງໄປຕັດສິນຄົນອື່ນ ຖືເປັນການຂາດມາລະຍາດ ແລະ ອາດນຳໄປສູ່ຄວາມຂັດແຍ່ງໄດ້ງ່າຍ. ບົດສົນທະນາທີ່ດີໃນລະດັບສາກົນ ຈະເນັ້ນໃສ່ການແລກປ່ຽນແນວຄິດຢ່າງສ້າງສັນ ແລະ ໃຫ້ກຽດໃນຄວາມແຕກຕ່າງ.
ສະຫຼຸບ: ການສື່ສານທີ່ດີທີ່ສຸດ ບໍ່ແມ່ນການເວົ້າໃນສິ່ງທີ່ເຮົາ “ຢາກເວົ້າ” ແຕ່ຄືການເວົ້າໂດຍ “ຄຳນຶງເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຜູ້ຟັງ” ໂດຍບໍ່ເອົາເລື່ອງເພດ, ຮູບຮ່າງ, ຫຼື ສະຖານະພາບມາເປັນເຄື່ອງມືໃນການຕັດສິນໃຜ. ມາຮ່ວມກັນສ້າງສັງຄົມການສື່ສານທີ່ໃຫ້ກຽດເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ເພື່ອເປັນຄົນທີ່ມີສະເໜ່ໃນສາຍຕາຂອງທຸກຄົນກັນເຖາະ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງ:
1. The Emily Post Institute
2. Harvard Business Review (HBR)
3. Psychology Today
