ເຄີຍສັງເກດບໍ່? ໃນເຮືອນທີ່ເຄີຍເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຫົວ, ດຽວນີ້ກັບກາຍເປັນຄວາມງຽບທີ່ມີແຕ່ສຽງ “ກົດໂທລະສັບ” ແລະ ແສງສີຟ້າຈາກໜ້າຈໍ. ພໍ່ແມ່ເບິ່ງຂ່າວ, ລູກຫຼິ້ນເກມ, ທຸກຄົນນັ່ງຢູ່ບ່ອນດຽວກັນ ແຕ່ຄືກັບຢູ່ຄົນລະໂລກ. ນີ້ຄືປາກົດການທີ່ເອີ້ນວ່າ “Phubbing” (Phone Snubbing) ຫຼື ການສົນໃຈໂທລະສັບຈົນລະເລີຍຄົນທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າ.
ມັນກຳລັງບອກຫຍັງໃຫ້ກັບພວກເຮົາ?
ນັກວິໄຈຈາກຫຼາຍສະຖາບັນຊັ້ນນຳໄດ້ເຕືອນວ່າ ເຕັກໂນໂລຊີບໍ່ໄດ້ “ແທນທີ່” ຄວາມຮັກໂດຍກົງ ແຕ່ມັນກຳລັງ “ແຍກສ່ວນ” ຄວາມຜູກພັນຂອງເຮົາອອກຈາກກັນ:
1. ການຂາດຄວາມເຂົ້າອົກເຂົ້າໃຈ: ທ່ານ Sherry Turkle ນັກຈິດຕະວິທະຍາຈາກ MIT ກ່າວວ່າ ການສົນທະນາຜ່ານໜ້າຈໍເຮັດໃຫ້ເຮົາຂາດການຮຽນຮູ້ເລື່ອງສາຍຕາ ແລະ ນ້ຳສຽງ ເຊິ່ງເປັນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງຄວາມຮັກ. ເມື່ອເຮົາເບິ່ງແຕ່ຈໍ, ເຮົາຈະເລີ່ມອ່ານຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຄົນຂ້າງໆບໍ່ອອກ.
2. ວົງຈອນ Dopamine ທີ່ໜ້າຢ້ານ: ທຸກໆການ “ແຈ້ງເຕືອນ” ຈະຫຼັ່ງສານໂດປາມີນໃນສະໝອງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ສຶກຕື່ນເຕັ້ນກວ່າການນັ່ງຟັງເລື່ອງລາວຊີວິດປະຈຳວັນຂອງຄົນໃນຄອບຄົວ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ເຮົາເລືອກຈັບໂທລະສັບໂດຍບໍ່ຮູ້ໂຕ.
3. ຜົນກະທົບຕໍ່ເດັກນ້ອຍ: ຜົນວິໄຈລະບຸວ່າ ຖ້າພໍ່ແມ່ຕິດໂທລະສັບໃນເວລາກິນເຂົ້າ ເດັກນ້ອຍຈະຮູ້ສຶກວ່າຕົນເອງບໍ່ມີຄວາມສຳຄັນ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນຕໍ່ພັດທະນາການທາງອາລົມໃນໄລຍະຍາວ.
ອາຫານຄ່ຳທີ່ຂາດ “ລົດຊາດ” ຂອງຄວາມຜູກພັນ
ການນັ່ງກິນເຂົ້າຮ່ວມກັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການເຮັດໃຫ້ທ້ອງອີ່ມ ແຕ່ມັນຄືພິທີກຳແຫ່ງຄວາມຮັກ. ເມື່ອເຕັກໂນໂລຊີເຂົ້າມາແຊກ:
1. ຄຸນນະພາບການສົນທະນາຫຼຸດລົງ: ພຽງແຕ່ວາງໂທລະສັບໄວ້ເທິງໂຕະ (ເຖິງຈະປິດໜ້າຈໍ) ຜົນວິໄຈກໍພົບວ່າຄູ່ສົນທະນາຈະຮູ້ສຶກເຊື່ອມໂຍງກັນໜ້ອຍລົງທັນທີ.
2. ຮູ້ສຶກໂດດດ່ຽວທັ້ງໆທີ່ນັ່ງນຳກັນ: ພວກເຮົາກາຍເປັນຄົນທີ່ “ຢູ່ຮ່ວມກັນ ແຕ່ໂດດດ່ຽວ”. ຄວາມຮັກທີ່ຄວນຈະໄດ້ຮັບການບຳລຸງລ້ຽງດ້ວຍການໂອ້ລົມ ສຸດທ້າຍກໍຖືກແທນທີ່ດ້ວຍ Algorithm ຂອງໂລກໂຊຊຽວ.
ວິທີກູ້ຄືນ “ຄວາມຮັກ” ຈາກໜ້າຈໍ
ເຮົາບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຖິ້ມໂທລະສັບ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງ “ກຳນົດຂອບເຂດ”:
1. ກຳນົດໃຫ້ໂຕະອາຫານເປັນເຂດປອດມືຖື.
2. ຝຶກສົບຕາ ແລະ ຟັງຢ່າງຕັ້ງໃຈ.
3. ຄວາມຮັກບໍ່ແມ່ນສິ່ງຂອງ, ແຕ່ຄື “ເວລາ” ທີ່ເຮົາມອບໃຫ້ກັນຢ່າງແທ້ຈິງ.
“ເຕັກໂນໂລຊີສາມາດເຮັດໃຫ້ເຮົາໃກ້ຊິດກັບຄົນທີ່ຢູ່ໄກ ແຕ່ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ມັນເຮັດໃຫ້ເຮົາເມີນເສີຍຕໍ່ຄົນທີ່ນັ່ງຢູ່ຂ້າງໆ.”
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: Sherry Turkle (MIT Professor), Journal of Social and Personal Relationships, APA (American Psychological Association)
