ຈາກການລາຍງານດັດຊະນີ Happy Planet Index (HPI) ປະຈຳປີ 2026 ໄດ້ເຜີຍຜົນການຈັດອັນດັບຄວາມສຸກທີ່ຍືນຍົງຂອງປະເທດໃນພູມີພາກເອເຊຍຕາເວັນອອກ ແລະ ເອເຊຍຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ໂດຍພິຈາລະນາຈາກຄວາມພໍໃຈໃນການດຳລົງຊີວິດ, ອາຍຸຍືນ ແລະ ການໃຊ້ຊັບພະຍາກອນສິ່ງແວດລ້ອມຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ, ໂດຍຄັດມາຈາກ 4 ປັດໄຈຫຼັກ:
1. ຄວາມພໍໃຈໃນການດຳລົງຊີວິດ (Life Satisfaction):
ປະຊາຊົນມີຄວາມຮູ້ສຶກພໍໃຈກັບວິຖີຊີວິດ, ຄວາມເປັນຢູ່, ແລະ ຄວາມສົມດຸນໃນການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນ.
ວິຖີຊີວິດທີ່ບໍ່ແອອັດ ຫຼື ເລັ່ງລັດເກີນໄປ ເມື່ອທຽບກັບເມືອງໃຫຍ່ໃນຫຼາຍປະເທດ.
2. ອາຍຸສະເລ່ຍ (Life Expectancy):
ສຸຂະພາບ ແລະ ອາຍຸສະເລ່ຍຂອງປະຊາຊົນຢູ່ໃນເກນທີ່ດີ.
ການເຂົ້າເຖິງອາຫານ ແລະ ປັດໄຈພື້ນຖານໃນການດຳລົງຊີວິດທີ່ອຸດົມສົມບູນ.
3. ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມຕ່ຳ (Ecological Footprint):
ນີ້ແມ່ນປັດໄຈທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ຄະແນນສູງ: ການໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ການປ່ອຍກ໊າດຄາບອນ, ແລະ ມົນລະພິດ ຂອງລາວ ເມື່ອທຽບໃສ່ຕໍ່ຫົວຄົນ ແມ່ນມີປະລິມານຕ່ຳຫຼາຍ.
ປະຊາຊົນຍັງມີວິຖີຊີວິດທີ່ໃກ້ຊິດກັບທຳມະຊາດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ທຳລາຍສິ່ງແວດລ້ອມຫຼາຍເກີນໄປ.
4 . ຄວາມສະເໝີພາບດ້ານຄວາມສຸກ (Inequality of Outcomes):
ຄວາມແຕກຕ່າງດ້ານຄວາມສຸກ ແລະ ອາຍຸຍືນຂອງຄົນໃນປະເທດບໍ່ໄດ້ຫ່າງກັນຫຼາຍເກີນໄປ.
ແລ້ວເປັນຫຍັງປະເທດລວຍໆ (ເຊັ່ນ: ສິງກະໂປ) ຈຶ່ງໄດ້ອັນດັບຕ່ຳ?
ປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວ ຫຼື ລວຍຫຼາຍ ເຖິງວ່າປະຊາຊົນຈະມີຄວາມສຸກ ແລະ ອາຍຸຍືນ ແຕ່ເຂົາເຈົ້າໃຊ້ພະລັງງານ, ຊັບພະຍາກອນ, ແລະ ປ່ອຍມົນລະພິດສູງຫຼາຍ (Ecological Footprint ສູງ).
ຜົນການຈັດອັນດັບ ມີດັ່ງນີ້:
ຟີລິບປິນ – ອັນດັບ 1 (ຄະແນນ 59.3).
ສປປ ລາວ – ອັນດັບ 2 (ຄະແນນ 58..
ຫວຽດນາມ – ອັນດັບ 3 (ຄະແນນ 58.1).
ໄທ – ອັນດັບ 4 (ຄະແນນ 57.1).
ຍີ່ປຸ່ນ – ອັນດັບ 5 (ຄະແນນ 54.6).
ອິນໂດເນເຊຍ – ອັນດັບ 6 (ຄະແນນ 53.4).
ຈີນ – ອັນດັບ 7 (ຄະແນນ 52.2).
ສ.ເກົາຫຼີ – ອັນດັບ 8 (ຄະແນນ 48.1).
ມາເລເຊຍ – ອັນດັບ 9 (ຄະແນນ 48.1).
ກຳປູເຈຍ – ອັນດັບ 10 (ຄະແນນ 47.4).
ມຽນມາ – ອັນດັບ 11 (ອັນດັບ 11 (ຄະແນນ 44.7).
ສິງກະໂປ – ອັນດັບ 12 (ຄະແນນ 38.2).
ມົງໂກລີ – ອັນດັບ 13 (ຄະແນນ 34.2).
ສປປ ລາວ ສາມາດຄວ້າຄະແນນໄດ້ເຖິງ 58.8 ຄະແນນ ເຊິ່ງເປັນອັນດັບ 2 ຂອງພູມີພາກ ເປັນຮອງພຽງແຕ່ ຟີລິບປິນ (59.3 ຄະແນນ) ເທົ່ານັ້ນ. ຕົວເລກນີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສົມດຸນໃນການດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວ ທີ່ມີລະດັບຄວາມພໍໃຈໃນຊີວິດ ແລະ ຄວບຄູ່ໄປກັບການຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການໃຊ້ລະບົບນິເວດ (Ecological Footprint) ໃນລະດັບທີ່ຕ່ຳ ແລະ ເໝາະສົມ.
ກຸ່ມຜູ້ໂດດເດັ່ນ (ຄະແນນເກີນ 53.0): ນອກຈາກ ຟີລິບປິນ ແລະ ລາວ ແລ້ວ ຍັງມີ ຫວຽດນາມ, ໄທ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ອິນໂດເນເຊຍ ທີ່ສາມາດຮັກສາຄະແນນຄວາມສຸກ ແລະ ການດຳລົງຊີວິດໃນລະດັບທີ່ດີ.
ກຸ່ມປານກາງ: ຈີນ, ສ.ເກົາຫຼີ, ມາເລເຊຍ ແລະ ກຳປູເຈຍ ຢູ່ໃນກຸ່ມລະດັບກາງ.
ກຸ່ມທີ່ມີຄະແນນຕ່ຳສຸດ: ມຽນມາ, ສິງກະໂປ ແລະ ມົງໂກລີ ໄດ້ຮັບຄະແນນຕ່ຳກວ່າໝູ່ ເຊິ່ງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມທ້າທາຍໃນການສ້າງຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ລະດັບຄວາມພໍໃຈໃນການດຳລົງຊີວິດ.
ດັດຊະນີ HPI ນີ້ ຖືເປັນເຄື່ອງມືສຳຄັນທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການສ້າງຄວາມສຸກຂອງປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ຕ້ອງດຳເນີນໄປຄວບຄູ່ກັບການຮັກສາຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຢ່າງຍືນຍົງ.
ທີ່ມາ: Seasia Stats
