ທ່ານເຄີຍຈິນຕະນາການບໍ່ວ່າ… ຫາກມື້ໜຶ່ງສິ່ງມີຊີວິດຮ່ວມໂລກຂະໜາດນ້ອຍ ທີ່ມີກ້າມອັນແຂງແຮງ ແລະ ມັກຍ່າງສະແຄງຂ້າງຢ່າງ “ປູ” ຕ້ອງສູນພັນຫາຍສາບສູນໄປຈາກໂລກນີ້ຢ່າງຖາວອນ ມັນຈະສ້າງຄວາມຫາຍຍະນະແກ່ມວນມະນຸດແນວໃດ? ຫຼາຍຄົນອາດຈະຄິດເຖິງພຽງແຕ່ຄວາມສູນເສຍທາງດ້ານເມນູອາຫານທະເລ ແຕ່ໃນທາງວິທະຍາສາດແລ້ວ ນີ້ຄື “ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການພັງທະລາຍຂອງລະບົບນິເວດທົ່ວທັງດວງດາວ!”
ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ນັກນິເວດວິທະຍາທາງທະເລໄດ້ເຕືອນວ່າ ປູທຸກຊະນິດ (ທັງປູນ້ຳຈືດ, ປູທະເລ, ປູປ່າ ແລະ ປູຜາ) ລ້ວນແຕ່ເປັນ “ສິ່ງມີຊີວິດຄ້ຳຈຸນລະບົບນິເວດ” ທີ່ໂລກຂາດບໍ່ໄດ້ ແລະ ຫາກພວກມັນຕາຍໄປໝົດ 3 ວິກິດການໃຫຍ່ຕໍ່ໄປນີ້ຈະເກີດຂຶ້ນທັນທີ:
1. ປ່າຊາຍເລນລົ້ມສະຫຼາຍ ແລະ ຄວາມອຶດຢາກຂອງສັດນ້ຳ (The Death of Mangroves)
ປູທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມປ່າຊາຍເລນ ເຊັ່ນ ປູແປກ ມີພຶດຕິກຳຂຸດຮູຢູ່ໃຕ້ດິນຕະຫຼອດເວລາ
• ຄວາມຈິງທາງວິທະຍາສາດ: ການຂຸດຮູຂອງປູປຽບເໝືອນ “ເຄື່ອງຫາຍໃຈຂອງຜືນດິນ” ມັນຊ່ວຍໃຫ້ອົກຊີແຊນໄຫຼລົງສູ່ຮາກໄມ້ ແລະ ຊ່ວຍລະບາຍກ໊າສໄຂ່ເນົ່າທີ່ເປັນພິດອອກຈາກດິນ.
• ຫາກສູນພັນໄປໝົດ: ດິນໃຕ້ປ່າຊາຍເລນຈະແໜ້ນທຶບ, ເນົ່າເປື່ອຍ ແລະ ຂາດອົກຊີແຊນ ເຮັດໃຫ້ປ່າຊາຍເລນທົ່ວໂລກຕາຍລົງຢ່າງວ່ອງໄວ. ເມື່ອປ່າຊາຍເລນ (ເຊິ່ງເປັນບ່ອນອະນຸບານຕົວອ່ອນຂອງກຸ້ງ, ຫອຍ, ປູ, ປາ) ພັງທະລາຍ, ສັດນ້ຳເສດຖະກິດທີ່ມະນຸດໃຊ້ເປັນອາຫານກໍຈະສູນພັນຕາມໄປດ້ວຍ.
2. ແນວຫີນປະກາລັງກາຍເປັນເມືອງຮ້າງ
ໃຕ້ທ້ອງທະເລເລິກ ປູຂະໜາດນ້ອຍ ເຊັ່ນ ປູປະການັງຄືຜູ້ພິທັກແຫ່ງມະຫາສະໝຸດ
• ຄວາມຈິງທາງວິທະຍາສາດ: ປູເຫຼົ່ານີ້ຈະອາໄສຢູ່ຕາມງ່າປະການັງ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນ “ທະຫານກອງຮົບ” ຄອຍປົກປ້ອງປະການັງຈາກສັດຕູຕົວຮ້າຍເຊັ່ນ: ດາວທະເລມົງກຸດໜາມທີ່ມັກມາກັດກິນເນື້ອເຍື່ອປະກາລັງ.
• ຫາກສູນພັນໄປໝົດ: ບໍ່ມີປູຄອຍຂັດຂວາງ, ດາວທະເລມົງກຸດໜາມຈະເພີ່ມຈຳນວນມະຫາສານ ແລະ ແກະກິນແນວຫີນປະກາລັງຈົນເຫຼືອແຕ່ຊາກສີຂາວ. ເມື່ອແນວປະກາລັງຕາຍ 25% ຂອງສິ່ງມີຊີວິດໃນທະເລທັງໝົດທີ່ຕ້ອງເພິ່ງພາປະກາລັງກໍຈະບໍ່ມີທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ຕ້ອງລົ້ມຕາຍໄປໃນທີ່ສຸດ.
3. ໂລກລະບາດຈາກຊາກເນົ່າ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ອາຫານຂາດຕອນ
ປູທຸກຊະນິດຄື “ລົດເກັບຂີ້ເຫຍື້ອຊີວະພາບ” ຂອງໂລກ
• ຄວາມຈິງທາງວິທະຍາສາດ: ປູກິນທຸກຢ່າງຕັ້ງແຕ່ໃບໄມ້ແຫ້ງ, ຊາກປາເນົ່າ, ໄປຈົນເຖິງສິ່ງປະຕິກູນຕ່າງໆ ພວກມັນຊ່ວຍຍ່ອຍສະຫຼາຍສານອິນຊີໃຫ້ກາຍເປັນປຸ໋ຍ ແລະ ທາດອາຫານຂອງພືດ. ໃນທາງກັບກັນ, ຕົວອ່ອນຂອງປູໃນມະຫາສະໝຸດຄືອາຫານຫຼັກຂອງປາວານ, ປາທູນ່າ ແລະ ນົກທະເລ.
• ຫາກສູນພັນໄປໝົດ: ຊາກສັດຕາຍ ແລະ ເສດໃບໄມ້ຈະທັບຖົມກັນຈົນເກີດການໝັກໝົມ, ນ້ຳເສຍ, ແລະ ກາຍເປັນແຫຼ່ງສະສົມຂອງເຊື້ອໂລກລະບາດ. ສ່ວນສັດໃຫຍ່ທີ່ກິນປູເປັນອາຫານກໍຈະເກີດພາວະອຶດຢາກ ສົ່ງຜົນກະທົບເປັນລູກໂສ້ຂຶ້ນມາຮອດມະນຸດເຮົາ.
ແຫຼ່ງອ້າງອີງຂໍ້ມູນ
1. Smithsonian Tropical Research Institute (STRI)
2. Marine Ecology Progress Series (MEPS)
3. IUCN (International Union for Conservation of Nature)
