3 ສາເຫດຫຼັກ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວ
ນັກທໍລະນີວິທະຍາຈາກ ອົງການສຳຫຼວດທໍລະນີວິທະຍາແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ ໄດ້ສະຫຼຸບສາເຫດສຳຄັນໄວ້ດັ່ງນີ້:
• ການເຄື່ອນທີ່ຂອງແຜ່ນເປືອກໂລກ: ນີ້ຄືສາເຫດຫຼັກ (ຫຼາຍກວ່າ 90%). ໂລກຂອງເຮົາປະກອບດ້ວຍແຜ່ນເປືອກໂລກຫຼາຍໆ ແຜ່ນຕໍ່ກັນຄືຈິກຊໍທີ່ເຄື່ອນທີ່ຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ. ເມື່ອຂອບຂອງແຜ່ນເຫຼົ່ານີ້ຕຳກັນ, ແຍກອອກຈາກກັນ ຫຼື ເລື່ອນຜ່ານກັນ ຈະເກີດການຂັດກັນ ແລະ ສະສົມພະລັງງານມະຫາສານ. ມື້ໃດທີ່ຫີນທົນແຮງກົດດັນບໍ່ໄຫວ, ພະລັງງານຈະຖືກປົດປ່ອຍອອກມາທັນທີໃນຮູບແບບຂອງ “ຄື້ນຄວາມສັ່ນສະເທືອນ”.
• ການລະເບີດຂອງພູເຂົາໄຟ: ກ່ອນ ຫຼື ໃນລະຫວ່າງທີ່ພູເຂົາໄຟຈະລະເບີດ, ແມັກມາທີ່ມີແຮງດັນສູງຈະດັນໂຕຂຶ້ນມາຕາມຮອຍແຕກ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ຊັ້ນຫີນອ້ອມຂ້າງແຕກຫັກ ແລະ ເກີດການສັ່ນສະເທືອນ.
• ກິດຈະກຳຂອງມະນຸດເຊັ່ນ ການເຮັດເມືອງແຮ່ໃຕ້ດິນເລິກໆ, ການສ້າງເຂື່ອນຂະໜາດໃຫຍ່ (ນ້ຳໜັກນ້ຳກົດທັບຮອຍເລື່ອນ) ແລະ ການເຈາະສະກັດກ໊າສທຳມະຊາດ ເຊິ່ງສາມາດກະຕຸ້ນໃຫ້ຮອຍເລື່ອນໃຕ້ດິນເຄື່ອນໂຕໄດ້.
ຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ໜ້າສົນໃຈ
• ວົງແຫວນໄຟ: ຫຼາຍກວ່າ 80% ຂອງແຜ່ນດິນໄຫວທີ່ຮຸນແຮງເກີດຂຶ້ນໃນບໍລິເວນນີ້ ເຊິ່ງເປັນແນວຕໍ່ຂອງແຜ່ນເປືອກໂລກໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ.
• ຍັງບໍ່ສາມາດຄາດເດົາໄດ້: ປັດຈຸບັນ ນັກວິທະຍາສາດຍັງບໍ່ສາມາດລະບຸ “ວັນ ແລະ ເວລາ” ທີ່ຈະເກີດແຜ່ນດິນໄຫວລ່ວງໜ້າໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ, ເຮັດໄດ້ພຽງແຕ່ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງເທົ່ານັ້ນ.
ສະຫຼຸບ: ແຜ່ນດິນໄຫວ ເກີດຈາກການ ປົດປ່ອຍພະລັງງານຢ່າງກະທັນຫັນໃຕ້ເປືອກໂລກ (ສ່ວນໃຫຍ່ຍ້ອນແຜ່ນເປືອກໂລກເຄື່ອນໄຫວ) ແລ້ວສົ່ງຄື້ນຄວາມສັ່ນສະເທືອນຂຶ້ນມາທຳລາຍສິ່ງກໍ່ສ້າງເທິງໜ້າໂລກ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງ
1. U.S. Geological Survey (USGS)
2. British Geological Survey (BGS)
3. National Geographic
