ເບີລິນ, ປະເທດເຢຍລະມັນ — ໃຜຈະໄປຄິດວ່າ ສັດໂຕນ້ອຍໆທີ່ພວກເຮົາເຫັນຢູ່ຕາມພື້ນເຮືອນທຸກມື້ດັ່ງ“ມົດ” ຈະມີຄວາມສາມາດໃນການຄິດໄລ່ທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ຫຼ້າສຸດ ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ຄົ້ນພົບຫຼັກຖານອັນໜ້າອັດສະຈັນວ່າ ມົດສາມາດ “ນັບເລກ” ແລະ ໃຊ້ລະບົບການນັບກ້າວຍ່າງ ເພື່ອຄຳນວນໄລຍະທາງໃນການເດີນທາງກັບຮັງໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.
ການທົດລອງສຸດແປກ: ເມື່ອນັກວິທະຍາສາດ “ຕໍ່ຂາ” ໃຫ້ມົດ
ຄວາມລັບນີ້ຖືກເປີດເຜີຍໂດຍ ດຣ. ຮາຣານ ວູດຟ໌ (Harald Wolf) ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລອູມ (Ulm University) ປະເທດເຢຍລະມັນ ແລະ ທີມງານວິໄຈ. ພວກເຂົາໄດ້ເຮັດການສຶກສາມົດທະເລຊາຍສາຍພັນ Cataglyphis fortis ເຊິ່ງເປັນມົດທີ່ຕ້ອງເດີນທາງອອກໄປຫາອາຫານໃນທະເລຊາຍອັນກວ້າງໃຫຍ່ ທີ່ບໍ່ມີຈຸດສັງເກດ ຫຼື ກິ່ນໃດໆໃຫ້ຕິດຕາມ.
ເພື່ອພິສູດວ່າພວກມັນຮູ້ທາງກັບຮັງໄດ້ແນວໃດ, ທີມວິໄຈໄດ້ເຮັດການທົດລອງສຸດທຳລາຍສາຍຕາ ໂດຍແບ່ງມົດອອກເປັນ 3 ກຸ່ມ ຫຼັງຈາກທີ່ພວກມັນຍ່າງໄປເຖິງຈຸດທີ່ມີອາຫານ:
1. ກຸ່ມຕໍ່ຂາ: ຕິດໄມ້ຊິ້ນນ້ອຍໆໃສ່ຂາມົດ ເພື່ອໃຫ້ຂາມັນ “ຍາວຂຶ້ນ” ແລະ ກ້າວຍ່າງໄດ້ໄກຂຶ້ນ.
2. ກຸ່ມຕັດຂາ: ຕັດປາຍຂາມົດອອກໜ້ອຍໜຶ່ງ ເພື່ອໃຫ້ຂາມັນ “ສັ້ນລົງ” ແລະ ກ້າວຍ່າງໄດ້ສັ້ນລົງ.
3. ກຸ່ມທຳມະຊາດ: ບໍ່ໄດ້ດັດແປງຂາໃດໆ.
ຜົນການທົດລອງສຸດຊັອກ: ມົດມີ “ເຄື່ອງນັບກ້າວ” (Pedometer) ໃນສະໝອງ!
ເມື່ອປ່ອຍໃຫ້ມົດເຫຼົ່ານັ້ນຍ່າງກັບຮັງ, ຜົນປາກົດວ່າ:
1. ມົດກຸ່ມທີ່ ຂາຍາວຂຶ້ນ ຍ່າງເລີຍຮັງໄປໄກເກີນກວ່າຈຸດເກົ່າ
2. ມົດກຸ່ມທີ່ ຂາສັ້ນລົງ ຍ່າງໄປບໍ່ຮອດຮັງ ແລ້ວຢຸດຊອກຫາຮັງກ່ອນລ່ວງໜ້າ
3. ມີແຕ່ມົດກຸ່ມ ທຳມະຊາດ ເທົ່ານັ້ນທີ່ຍ່າງກັບຮັງໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຊັດເຈນ.
“ຜົນການວິໄຈນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ມົດບໍ່ໄດ້ໃຊ້ສາຍຕາເບິ່ງທາງ ແຕ່ພວກມັນກຳລັງນັບກ້າວຂອງໂຕເອງໃນໃຈ ເຊິ່ງປຽບເໝືອນລະບົບເຄື່ອງນັບກ້າວ ທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ພວກມັນຄຳນວນໄດ້ວ່າ ຍ່າງອອກມາຈັກກ້າວ ແລ້ວຕ້ອງຍ່າງກັບຄືນຈັກກ້າວ
ແລະ ທີ່ໜ້າອັດສະຈັນໄປກວ່ານັ້ນ, ເມື່ອມົດກຸ່ມຂາສັ້ນ ແລະ ຂາຍາວ ເລີ່ມຊິນກັບຂາໃໝ່ຂອງພວກມັນໃນມື້ຕໍ່ມາ ພວກມັນກໍສາມາດປັບລະບົບການນັບກ້າວໃໝ່ ແລະ ຍ່າງກັບຮັງໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຄືເກົ່າ.
ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ນັບກ້າວ… ແຕ່ “ມົດຄະນິດສາດ” ຍັງເຂົ້າໃຈເລືອດບວກ-ລົບ
ນອກຈາກການນັບກ້າວແລ້ວ, ຍັງມີການສຶກສາຈາກນັກວິທະຍາສາດທ່ານອື່ນ ເຊັ່ນ ດຣ. ຊີເວຍ ເຣຊິໂກວາ (Zhanna Reznikova) ທີ່ພົບວ່າ ມົດບາງສາຍພັນສາມາດສົ່ງຕໍ່ຂໍ້ມູນຕົວເລກ ແລະ ໄລຍະທາງໃຫ້ແກ່ສະມາຊິກໃນຮັງໄດ້ ໂດຍຜ່ານການສື່ສານທີ່ຄ້າຍຄືກັບ “ລະຫັດມອສ” ໂດຍການໃຊ້ໜວດແຕະກັນ ເຊິ່ງສະແດງເຖິງຄວາມສາມາດໃນການປະມວນຜົນດ້ານຄະນິດສາດຂັ້ນພື້ນຖານທີ່ເກີນໂຕ.
ສະຫຼຸບຄວາມສະຫຼາດຂອງເຈົ້າມົດ
ເຖິງວ່າສະໝອງຂອງມົດຈະມີຂະໜາດນ້ອຍກວ່າເມັດຊາຍ, ແຕ່ພວກມັນໄດ້ພິສູດໃຫ້ເຫັນແລ້ວວ່າ ຄວາມສາມາດດ້ານການຄິດໄລ່ ແລະ ການນັບເລກ ບໍ່ໄດ້ມີສະເພາະໃນມະນຸດ ຫຼື ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມຂະໜາດໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ. ທຳມະຊາດໄດ້ຕິດຕັ້ງ “ຄອມພິວເຕີນ້ອຍ” ໄວ້ໃນຫົວຂອງພວກມັນ ເພື່ອການຢູ່ລອດຢ່າງແທ້ຈິງ.
ເຫັນແບບນີ້ແລ້ວ, ເທື່ອໜ້າຖ້າເຫັນມົດຍ່າງເປັນແຖວ ຢ່າຟ້າວໄປລົບກວນພວກມັນເດີ້ ເພາະພວກມັນອາດຈະກຳລັງຕັ້ງໃຈ “ນັບເລກ” ຢູ່ກໍເປັນໄດ້.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງທີ່ມາຂອງຂ່າວ (Sources):
1. Science Journal
2. NPR (National Public Radio)
3. New Scientist
