ນີ້ແມ່ນຄຳອະທິບາຍຕາມຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີລາວ ທີ່ສືບທອດກັນມາ ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ມີຮາກຖານມາຈາກເລື່ອງ ຜີເປຕ (ໝູ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພະເຈົ້າພິມພິສານ) ທີ່ໄດ້ອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນໄປໃຫ້ດ້ວຍການເອົາເຂົ້າໃສ່ບາດພຣະສົງ ໂດຍພຣະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ສອນວ່າ ຜີເປຕທີ່ບໍ່ມີລູກຫຼານມາອຸທິດບຸນໃຫ້ ຈະຕ້ອງທົນທຸກຢູ່ໃນສະພາບຫິວໂຫຍ ບໍ່ມີໃຜເບິ່ງແຍງ.
ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເອົາເຂົ້າໄປຕິດຕາມພຣະພຸດທະຮູບ, ຮູບປັ້ນສັດ ແລະ ຈຸດອື່ນໆ
1. ອຸທິດເຖິງທຸກດວງວິນຍານ ບໍ່ພຽງແຕ່ຍາດພີ່ນ້ອງຕົນເອງ
ຕາມຄວາມເຊື່ອ ນອກຈາກຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບຂອງຕົນເອງແລ້ວ ຍັງມີ “ຜີເປຕ” ຫຼື ດວງວິນຍານອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ມີລູກຫຼານມາອຸທິດບຸນໃຫ້ (ບໍ່ມີເຈົ້າພາບ) ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຫິວໂຫຍ ຫຼົງເລ່ລ່ອນຢູ່ຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ. ການເອົາເຂົ້າໄປແຈກຢາຍ ຫຼື ຕິດໄວ້ຕາມຈຸດຕ່າງໆໃນວັດ (ຕົ້ນໄມ້, ຮົ້ວ, ຮູບປັ້ນ, ພຣະທາດ) ຈຶ່ງເປັນການ ໂຮຍທານໃຫ້ທົ່ວເຖິງ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ດວງວິນຍານໃດຖືກລືມ.
2. ພຣະພຸດທະຮູບ ແລະ ຮູບປັ້ນສັດ ເປັນຕົວແທນຂອງສິ່ງສັກສິດ/ເທບພະບານປົກປັກຮັກສາ.
ຮູບປັ້ນສັດໃນວັດ (ເຊັ່ນ ນາກ, ສິງ, ຊ້າງ) ຕາມຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງ ມັກຖືກເບິ່ງວ່າເປັນຕົວແທນ ຫຼື ບ່ອນສະຖິດຂອງເທບພະບານ, ພະຍາທ້າວ ຫຼື ສິ່ງສັກສິດປົກປັກຮັກສາວັດ ການເອົາເຂົ້າໄປວາງ/ຕິດໃສ່ ຈຶ່ງເປັນການບູຊາ ສະແດງຄວາມນັບຖື ແລະ ຂໍພອນຈາກສິ່ງສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນ ພ້ອມກັນໄປນຳ.
3. ສະແດງເຖິງຄວາມສົມບູນ ແລະ ຄວາມທົ່ວເຖິງຂອງບຸນກຸສົນ
ຫຼັງໃສ່ບາດພຣະສົງແລ້ວ (ຊຶ່ງເປັນສ່ວນສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງພິທີ) ການເອົາເຂົ້າໜົມສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ໄປແຈກຢາຍທົ່ວບໍລິເວນວັດ ຈຶ່ງເປັນການສະແດງອອກເຖິງຄວາມເອື້ອເຟື້ອທີ່ບໍ່ຈຳກັດ, ບໍ່ຢາກໃຫ້ຜູ້ໃດ ຫຼື ສິ່ງໃດ (ແມ່ນແຕ່ສັດ ຫຼື ມົດ) ຂາດຕົກບົກຜ່ອງຈາກບຸນກຸສົນໃນມື້ນັ້ນ
ປັດຈຸບັນ ແລະ ຂໍ້ຄວນພິຈາລະນາ
ການປະຕິບັດນີ້ ຍັງເປັນ ປະເພນີ/ຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງ ທີ່ສືບທອດຕໍ່ໆກັນມາ ບໍ່ແມ່ນຄຳສອນທາງພຣະໄຕປິດົກໂດຍກົງ. ໃນປັດຈຸບັນ ຫາກໃຊ້ເຂົ້າໜົມທຳມະຊາດ (ຫໍ່ໃບຕອງ) ກໍ່ຈະຍ່ອຍສະຫຼາຍໄດ້ເອງ ບໍ່ສ້າງບັນຫາ ແຕ່ຫາກໃຊ້ບັນຈຸພັນທີ່ບໍ່ຍ່ອຍສະຫຼາຍ (ເຊັ່ນ ຖົງພລາສຕິກ ຫຼື ໂຟມຫໍ່ຫຸ້ມ) ອາດເຮັດໃຫ້ຂີ້ເຫຍື້ອຕົກຄ້າງຢູ່ຕາມພື້ນທີ່ວັດ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາກ່ອນໜ້ານີ້.
ຄັດຈາກ: Wikipedia ແລະ ເວບໃບລານ
