ເປີດຄວາມລຶກລັບ: ເປັນຫຍັງມະນຸດເຮົາຈຶ່ງມີ “ໝວດເລືອດ” ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ?

ໝວດເລືອດຄືຫຍັງ? ແລະ ມັນຕ່າງກັນບ່ອນໃດ?

ກ່ອນອື່ນ ພວກເຮົາມາເຮັດຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ອນວ່າ ໝວດເລືອດຖືກກຳນົດໂດຍ “ແອນຕິເຈນ” (Antigens) ຫຼື ໂມເລກຸນນ້ຳຕານ ແລະ ໂປຣຕີນ ທີ່ເກາະຢູ່ເທິງຜິວຂອງເມັດເລືອດແດງ

1.ໝວດເລືອດ A: ມີແອນຕິເຈນ A ຢູ່ຜິວເມັດເລືອດແດງ

2.ໝວດເລືອດ B: ມີແອນຕິເຈນ B ຢູ່ຜິວເມັດເລືອດແດງ

3. ໝວດເລືອດ AB: ມີທັງແອນຕິເຈນ A ແລະ B

4.ໝວດເລືອດ O: ບໍ່ມີທັງແອນຕິເຈນ A ແລະ B (ເປັນໝວດເລືອດດັ້ງເດີມ)

3 ເຫດຜົນຫຼັກທາງວິທະຍາສາດ: ເປັນຫຍັງຕ້ອງຕ່າງກັນ?

1. ສົງຄາມກັບ “ໂລກລະບາດ” ໃນອະດີດ

ນັກວິທະຍາສາດດ້ານວິວັດທະນາການພົບວ່າ ເຫດຜົນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ມະນຸດມີໝວດເລືອດຫຼາກຫຼາຍ ຄື “ການເອົາຊີວິດລອດຈາກໂລກໄພໄຂ້ເຈັບ”. ໃນອະດີດ, ເມື່ອເກີດໂລກລະບາດຮ້າຍແຮງ, ຄົນທີ່ມີໝວດເລືອດບາງໝວດຈະມີພູມຄຸ້ມກັນທີ່ທົນທານຕໍ່ເຊື້ອໂລກນັ້ນໆ ໄດ້ດີກວ່າ.

ໝວດເລືອດ O ກັບ ໄຂ້ຍຸງ (Malaria): ງານວິໄຈພົບວ່າ ຄົນທີ່ມີໝວດເລືອດ O ມີໂອກາດລອດຊີວິດຈາກ “ໄຂ້ຍຸງຂຶ້ນສະໝອງ” ຫຼາຍກວ່າໝວດເລືອດອື່ນ ເພາະເຊື້ອໄຂ້ຍຸງບໍ່ສາມາດເກາະກັບເມັດເລືອດແດງຂອງໝວດ O ໄດ້ດີ.

ໝວດເລືອດ A, B, AB ກັບ ອາຫິວາ (Cholera): ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ຄົນໝວດເລືອດ O ຈະມີຄວາມສ່ຽງຮຸນແຮງກວ່າເມື່ອຕິດເຊື້ອອາຫິວາ (ທ້ອງບິດຮຸນແຮງ) ຂະນະທີ່ໝວດ A ຫຼື B ຈະມີຄວາມທົນທານກວ່າ.

ສະຫຼຸບກໍຄື: ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງໝວດເລືອດເຮັດໃຫ້ “ເຜົ່າພັນມະນຸດ” ບໍ່ສູນພັນໄປທັງໝົດ ເມື່ອມີໂລກລະບາດຄັ້ງໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນ

2. ການອົບພະຍົບ ແລະ ອາຫານການກິນ

ດຣ. ຄາລ ແລນສະໄຕເນີ (Karl Landsteiner) ນັກວິທະຍາສາດຜູ້ຄົ້ນພົບໝວດເລືອດ ABO (ໄດ້ຮັບລາງວັນໂນເບລ) ແລະ ນັກວິໄຈລຸ້ນຫຼັງໄດ້ຕັ້ງຂໍ້ສັງເກດວ່າ: ໝວດເລືອດແຕ່ລະໝວດມີການກະຈາຍຕົວແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມພູມສັນຖານ ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມ. ການປ່ຽນແປງພຶດຕິກຳການກິນ (ຈາກການລ່າສັດມາເປັນການເຮັດກະສິກຳ) ກໍມີສ່ວນກະຕຸ້ນໃຫ້ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນ ແລະ ແອນຕິເຈນໃນເລືອດຂອງມະນຸດປ່ຽນແປງໄປເພື່ອຄວາມເໝາະສົມໃນການຍ່ອຍອາຫານ ແລະ ຕໍ່ສູ້ກັບເຊື້ອແບັກທີເຣຍໃນທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ.

3. ກຳມະພັນທີ່ຖືກສົ່ງຕໍ່

ໝວດເລືອດເປັນສິ່ງທີ່ຖືກກຳນົດໂດຍ DNA ຈາກພໍ່ ແລະ ແມ່. ຄວາມຫຼາກຫຼາຍນີ້ຖືກສົ່ງທອດມາເປັນເວລາຫຼາຍລ້ານປີ (ມີການວິໄຈພົບວ່າ ແມ່ນແຕ່ລີງກໍມີໝວດເລືອດ ABO ຄືກັນກັບມະນຸດ). ມັນເປັນກົນໄກການຄັດເລືອກທາງທຳມະຊາດ ທີ່ຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍນີ້ໄວ້ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຂອງມະນຸດອ່ອນແອລົງ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ: ໝວດເລືອດຕ່າງກັນ… ດີແນວໃດ?

ຖ້າມະນຸດທຸກຄົນບົນໂລກນີ້ມີໝວດເລືອດດຽວກັນໝົດ, ຫາກມີເຊື້ອໄວຣັສ ຫຼື ແບັກທີເຣຍຊະນິດໃດຊະນິດໜຶ່ງທີ່ສາມາດທຳລາຍເລືອດໝວດນັ້ນໄດ້, ມະນຸດກໍອາດຈະສູນພັນໄປຈາກໂລກນີ້ແລ້ວ.

ດັ່ງນັ້ນ, ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງໝວດເລືອດ A, B, AB ແລະ O ຈຶ່ງປຽບດັ່ງ “ໂລ້ປ້ອງກັນໄພ” ທີ່ທຳມະຊາດສ້າງຂຶ້ນມາເພື່ອຮັບປະກັນວ່າ ບໍ່ວ່າຈະມີໂລກລະບາດຮ້າຍແຮງປານໃດເກີດຂຶ້ນ, ຈະຕ້ອງມີມະນຸດບາງກຸ່ມທີ່ລອດຊີວິດ ແລະ ສືບທອດເຜົ່າພັນຕໍ່ໄປໄດ້ນັ້ນເອງ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງ

1. The American Red Cross

2. National Center for Biotechnology Information (NCBI) / NIH