ຫຼາຍຄົນອາດຈະເຄີຍໄດ້ຮັບຂໍ້ຄວາມແປກໆ ຫຼື ສາຍໂທເຂົ້າທີ່ພະຍາຍາມມາຫຼອກເອົາເງິນ. ນ້ອງໆອາດຈະສົງໄສວ່າ ຄົນທີ່ນັ່ງພິມ ຫຼື ໂທຫາເຮົາແຕ່ລະມື້ແມ່ນໃຜກັນແທ້? ຄວາມຈິງແລ້ວ ໃນຕຶກທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສູນຕົວະຍົວະຫຼອກລວງ” (Scam Center) ບໍ່ໄດ້ມີແຕ່ຄົນຮ້າຍສະເໝີໄປ!
ຖ້າຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍໆສາມາດແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມຫຼັກໆ ດັ່ງນີ້:
1. ກຸ່ມທີ່ໜຶ່ງ: “ຜູ້ເຄາະຮ້າຍ” ທີ່ຖືກບັງຄັບ (The Trapped Victims)
ຄົນກຸ່ມນີ້ຄືຜູ້ທີ່ຖືກຫຼອກມາອີກເທື່ອໜຶ່ງ! ພວກເຂົາຖືກລໍ້ລວງດ້ວຍການປະກາດຫາວຽກທີ່ເບິ່ງຄືວ່າຈະໄດ້ເງິນດີ ເຊັ່ນ: “ຮັບສະໝັກຄົນຕອບແຊັດລູກຄ້າ ເງິນເດືອນສູງ”. ແຕ່ພໍໄປຮອດສະຖານທີ່ຈິງ ພັດຖືກລັອກປະຕູຂັງ, ຖືກຍຶດໜັງສືເດີນທາງ (Passport) ແລະ ຖືກບັງຄັບ ໃຫ້ໄປຫຼອກລວງຄົນອື່ນທາງອອນລາຍ ຖ້າບໍ່ເຮັດກໍຈະຖືກທຳຮ້າຍຮ່າງກາຍ ຫຼື ອົດເຂົ້າ.
ຕົວຢ່າງໃຫ້ເຫັນພາບ:
“ອ້າຍ ກ.” ເປັນຄົນດີທີ່ຢາກໄດ້ເງິນມາລ້ຽງຄອບຄົວ ຈຶ່ງສະໝັກວຽກໄປເຮັດຢູ່ປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ແຕ່ພໍໄປຮອດ, ຫົວໜ້າແກ໊ງພັດຍຶດເອກະສານທຸກຢ່າງ ແລ້ວບັງຄັບໃຫ້ ອ້າຍ ກ. ສ້າງໂຟຣໄຟລ໌ປອມໄປຫຼອກໃຫ້ຄົນອື່ນໂອນເງິນມາໃຫ້. ອ້າຍ ກ. ຮ້ອງໄຫ້ຢາກກັບບ້ານແຕ່ກັບບໍ່ໄດ້ ແລະ ຈຳໃຈຕ້ອງເຮັດເພາະຍ້ານຖືກຕີ. ອ້າຍ ກ. ຄື “ຜູ້ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງການຄ້າມະນຸດ”.
2. ກຸ່ມທີ່ສອງ: “ມິດສາຊີບ” ໂຕຈິງ (The Willful Scammers)
ຄົນກຸ່ມນີ້ແຕກຕ່າງຈາກກຸ່ມທຳອິດຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ພວກເຂົາຮູ້ດີຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເຮັດວຽກຜິດກົດໝາຍ ແຕ່ກໍ “ເຕັມໃຈ” ທີ່ຈະເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການຫຼອກລວງນີ້ເພື່ອຫວັງຢາກລວຍ. ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ຖືກບັງຄັບ, ແຕ່ເລືອກທີ່ຈະເປັນຄົນຊົ່ວເອງ ໂດຍບໍ່ສົນໃຈວ່າໃຜຈະເດືອດຮ້ອນເສຍເງິນເສຍຄຳ.
ຕົວຢ່າງໃຫ້ເຫັນພາບ:
“ທ້າວ ຂ.” ຮູ້ດີວ່າບ່ອນນີ້ຄືສູນຫຼອກລວງ ແຕ່ລາວສະໝັກໃຈມາເຮັດວຽກນຳ ເພາະຢາກໄດ້ສ່ວນແບ່ງເງິນທີ່ຫຼອກມາໄດ້ຫຼາຍໆ. ທ້າວ ຂ. ຊ່ວຍຫົວໜ້າແກ໊ງຄິດຫາວິທີຫຼອກລວງໃໝ່ໆ ແລະ ດີໃຈທຸກຄັ້ງທີ່ຫຼອກເອົາເງິນຄົນອື່ນໄດ້ສຳເລັດ. ທ້າວ ຂ. ຄື “ມິດສາຊີບ” ຜູ້ສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດຢ່າງແທ້ຈິງ.
ສະຫຼຸບງ່າຍໆ:
ເວລາເຮົາເວົ້າເຖິງສູນຫຼອກລວງ, ໃຫ້ຈິນຕະນາການວ່າຢູ່ທາງໃນນັ້ນມີທັງ “ໝາປ່າ” (ມິດສາຊີບທີ່ເຕັມໃຈຫຼອກລວງ) ແລະ ມີທັງ “ລູກແກະ” (ຜູ້ເຄາະຮ້າຍທີ່ຖືກຈັບໄປຂັງ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຮັດຜິດ). ການເຂົ້າໃຈຄວາມແຕກຕ່າງນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຕຳຫຼວດ ແລະ ໜ່ວຍງານຕ່າງໆ ສາມາດເຂົ້າໄປຊ່ວຍເຫຼືອ “ລູກແກະ” ໃຫ້ລອດປອດໄພ ແລະ ຈັບກຸມ “ໝາປ່າ” ມາລົງໂທດໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ!
