ຄົນ Gen Z ແມ່ນຄົນທີ່ເກີດໃນຊ່ວງ (1997-2009) ແລະ ຫຼາຍຄົນສົງໄສວ່າ ຄົນ Gen Z ຫາວຽກຍາກກວ່າເກົ່າ, ສະໝັກແລ້ວບໍ່ມີໃຜຮັບ ຫຼື ຮັບແລ້ວແຕ່ເຮັດວຽກບໍ່ໄດ້? ມາເບິ່ງປັດໄຈທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ວັດທະນະທຳການເຮັດວຽກຍຸກໃໝ່ ທີ່ເຮັດໃຫ້ “ເດັກຈົບໃໝ່ກຳລັງຫາວຽກ” ຕ້ອງປະເຊີນໜ້າກັບສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍກວ່າທີ່ເຄີຍ.
ການປ່ຽນແປງຂອງຕະຫຼາດແຮງງານ ແລະ ຄວາມຄາດຫວັງທີ່ບໍ່ກົງກັນ, ໃນອະດີດ ເດັກຈົບໃໝ່ສາມາດຫາວຽກໄດ້ງ່າຍກວ່າ ເພາະລະບົບວຽກມີຄວາມຊັດເຈນ, ຕຳແໜ່ງວຽກໝັ້ນຄົງ ແລະ ຄວາມຄາດຫວັງຂອງນາຍຈ້າງກໍຢູ່ໃນຂອບເຂດທີ່ຈັບຕ້ອງໄດ້.
ແຕ່ໃນຍຸກດິຈິຕອລ ບວກກັບບັນຫາຂອງເສດຖະກິດ ແລະ ຫຼັງໂຄວິດ-19 ມາ, ຕະຫຼາດແຮງງານໄດ້ປ່ຽນແປງໄປຢ່າງສິ້ນເຊີງ.
ທັກສະທີ່ຕ້ອງການໃນປັດຈຸບັນປ່ຽນໄປ: ຫຼາຍອົງກອນຕ້ອງການພະນັກງານທີ່ມີ ທັກສະສະເພາະທາງ ເຊັ່ນ: Data Analysis, Digital Marketing, UX/UI Design, Coding ຫຼື AI Prompt Engineering ເຊິ່ງບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລສອນຄົບຖ້ວນ. ນັ້ນເຮັດໃຫ້ຄົນ Gen Z ຕ້ອງໃຊ້ເວລາເພີ່ມໃນການ Upskill ຫຼື Reskill ເພື່ອຕອບໂຈດຕະຫຼາດວຽກທີ່ປ່ຽນແປງຕະຫຼອດເວລາ.
ເສດຖະກິດໂລກບໍ່ແນ່ນອນ, ຕຳແໜ່ງຫຼຸດລົງ: ຫຼາຍບໍລິສັດຢຸດຮັບພະນັກງານໃໝ່ ຫຼື ຈ້າງແບບຊົ່ວຄາວ ເພື່ອຫຼຸດຄວາມສ່ຽງທາງດ້ານການເງິນ. ນອກຈາກນີ້, ການຈ້າງງານແບບ Outsourcing ແລະ Freelance ກໍເພີ່ມຂຶ້ນ, ເຮັດໃຫ້ຕຳແໜ່ງ ວຽກປະຈຳ ທີ່ໝັ້ນຄົງໜ້ອຍລົງ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ ເດັກຈົບໃໝ່ກຳລັງຫາວຽກ ຕ້ອງແຂ່ງຂັນກັບຄົນມີປະສົບການຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ.
ເມື່ອຄົນ Gen Z ເບິ່ງຫາຄວາມໝາຍ ຫຼາຍກວ່າເງິນເດືອນ: ການເຮັດວຽກຢ່າງມີຄວາມສຸກ ຄືສິ່ງສຳຄັນອັນດັບໜຶ່ງ: ຄົນ Gen Z ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບ ຄຸນນະພາບຊີວິດ ຫຼາຍກວ່າຄ່າຕອບແທນຢ່າງດຽວ. ພວກເຂົາຊອກຫາວຽກທີ່ມີຄວາມໝາຍ, ກົງກັບຄ່ານິຍົມຂອງຕົນເອງ ເຊັ່ນ: ສິ່ງແວດລ້ອມ, ຄວາມເທົ່າທຽມ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງ, ແລະ ຢາກເຮັດວຽກໃນວັດທະນະທຳອົງກອນທີ່ເປີດກວ້າງ, ບໍ່ມີ ດຣາມ່າໃນທີ່ເຮັດວຽກ.
ປະຕິເສດລະບົບລຳດັບຂັ້ນແບບເກົ່າ: ອົງກອນທີ່ຍັງຍຶດຕິດກັບໂຄງສ້າງແບບອຳນາດນິຍົມ ເຊັ່ນ: ຫົວໜ້າສັ່ງ, ລູກນ້ອງເຮັດ, ບໍ່ມີພື້ນທີ່ໃຫ້ສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ຫຼື ບໍ່ຍອມຮັບແນວຄິດໃໝ່ໆ ມັກຈະບໍ່ສາມາດດຶງດູດ ຫຼື ຮັກສາ ຄົນGen Z ໄວ້ໄດ້ ເພາະພວກເຂົາເຊື່ອໃນ ການເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ ຫຼາຍກວ່າ ເຮັດຕາມຄຳສັ່ງ.
ດຣາມ່າໃນທີ່ເຮັດວຽກ: ອຸປະສັກສຳຄັນຂອງຄົນ Gen Z
ເຖິງແມ່ນໄດ້ວຽກແລ້ວ, ແຕ່ຄົນGen Z ຫຼາຍຄົນກັບລາອອກໄວ ເພາະຕ້ອງພົບກັບ:
- ວັດທະນະທຳອົງກອນທີ່ເປັນພິດ (Toxic Culture): ການກັ່ນແກ້ງ, ການແບ່ງພັກພວກ ຫຼື ການເມືອງໃນທີ່ເຮັດວຽກ.
- ຫົວໜ້າທີ່ບໍ່ຮັບຟັງ, ບໍ່ໃຫ້ໂອກາດເຕີບໂຕ.
ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ຄົນ Gen Z ຮູ້ສຶກວ່າ “ບໍ່ມີຄວາມສຸກໃນການເຮັດວຽກ” ແລະ ບໍ່ຢາກທົນຢູ່ໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ທຳລາຍຈິດໃຈ, ເຖິງແມ່ນວຽກນັ້ນຈະໃຫ້ເງິນເດືອນສູງກໍຕາມ.
ແລ້ວຄົນ Gen Z ຄວນປັບຕົວແນວໃດໃຫ້ ຫາວຽກໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ?
– ເຖິງແມ່ນສະພາບຕະຫຼາດວຽກຈະທ້າທາຍ, ແຕ່ຄົນ Gen Z ຍັງມີສັກກະຍະພາບ ແລະ ໂອກາດສະເໝີ ຖ້າເຂົ້າໃຈກົນລະຍຸດ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງຢ່າງເໝາະສົມ.
- ຮູ້ຈັກໂລກການເຮັດວຽກໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ກ່ອນໄປສະໝັກ: ສຶກສາວັດທະນະທຳຂອງອົງກອນ, ເບິ່ງຣີວິວຈາກພະນັກງານເກົ່າ ແລະ ຮຽນຮູ້ວ່າ ວຽກທີ່ສົນໃຈ ຕ້ອງການ “ທັກສະ ສະເພາະ” ອັນໃດ ແລ້ວວາງແຜນຮຽນເພີ່ມເຕີມ.
- ຝຶກທັກສະໃໝ່ໆ ໃຫ້ຫຼາຍກວ່າໃບປະລິນຍາ: ໃນຍຸກນີ້, ໃບປະລິນຍາບໍ່ແມ່ນທຸກຢ່າງ. ຄວນຮຽນຄອສອອນລາຍ, ເຮັດໂປຣເຈັກສ່ວນຕົວ ຫຼື ວຽກຟຣີແລນສ໌ ເພື່ອໃຊ້ເປັນ Portfolio. ຝຶກເວົ້າ, ນຳສະເໜີ ແລະ ຂຽນຢ່າງມືອາຊີບ ເພາະ Soft Skill ສຳຄັນບໍ່ແພ້ Hard Skill.
– ຫຼຸດຄວາມຄາດຫວັງ ແຕ່ບໍ່ຫຼຸດຄຸນຄ່າ: ເຖິງແມ່ນຄົນ Gen Z ຢາກ ເຮັດວຽກຢ່າງມີຄວາມສຸກ, ແຕ່ຕ້ອງເຂົ້າໃຈວ່າຄວາມສຸກນັ້ນອາດຈະບໍ່ມາໃນທັນທີ. ເປີດໃຈຮັບປະສົບການ, ໃຊ້ໂອກາດນັ້ນຮຽນຮູ້ລະບົບການເຮັດວຽກຈິງ ແລະ ພັດທະນາ Mindset ແບບມືອາຊີບ. ສ້າງເຄືອຂ່າຍ (Networking) ກັບລຸ້ນອ້າຍໃນສາຍອາຊີບ ເພື່ອຂະຫຍາຍໂອກາດໃນອະນາຄົດ.
- ພັດທະນາຄວາມຢືດຢຸ່ນທາງອາລົມ (Emotional Resilience): ການເຮັດວຽກທຸກທີ່ມີບັນຫາ, ແຕ່ການຈັດການກັບຄວາມຄຽດ ແລະ ຄວາມບໍ່ເຂົ້າໃຈໃນທີ່ເຮັດວຽກເປັນສິ່ງທີ່ຮຽນຮູ້ໄດ້. ຝຶກການສື່ສານທີ່ມີປະສິດທິພາບ, ຕັ້ງຂອບເຂດການເຮັດວຽກທີ່ຊັດເຈນ, ແລະ ໃຊ້ເວລານອກວຽກໃນການພັກຜ່ອນ, ພັດທະນາຕົນເອງ ແລະ ສ້າງສົມດຸນຊີວິດ.
ທາງລອດຂອງຄົນ Gen Z ຄືການ ເຂົ້າໃຈໂລກ ແລະ ເຂົ້າໃຈຕົນເອງ:
ການທີ່ຄົນ Gen Z ຫາວຽກຍາກ ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນພວກເຂົາບໍ່ດີ ຫຼື ບໍ່ເກັ່ງ, ແຕ່ເພາະໂລກຂອງການເຮັດວຽກໃນມື້ນີ້ມີຄວາມສັບສົນ ແລະ ປ່ຽນແປງໄວຫຼາຍ. ຖ້າພວກເຂົາເປີດໃຈຮຽນຮູ້, ປັບມຸມມອງ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ໂອກາດທີ່ຈະໄດ້ວຽກດີໆ ແລະ “ການເຮັດວຽກຢ່າງມີຄວາມສຸກ” ກໍບໍ່ໄກເກີນເອື້ອມ.
ຖ້າທ່ານເປັນ “ເດັກຈົບໃໝ່ກຳລັງຫາວຽກ” ຢ່າລືມວ່າ…
“ການຫາວຽກບໍ່ແມ່ນການຫາສິ່ງທີ່ແມ່ນໃນທັນທີ, ແຕ່ຄືການຄົ້ນຫາຕົນເອງຜ່ານປະສົບການ.”
Cr: Sanook
